Ağ Temelleri

Bu kitap, bilgisayar ağlarını ilk kez sistematik biçimde öğrenen meslek yüksekokulu öğrencileri için hazırlanmıştır. Amaç yalnızca ağ cihazlarının ve protokollerin adlarını ezberlemek değil; küçük bir ağın nasıl çalıştığını okuyabilmek, temel bağlantı sorunlarını adım adım inceleyebilmek ve ulaşılan sonucu teknik kanıtlarla açıklayabilmektir.

Ders 14 hafta × 60 dakika olarak yürütülür ve ayrı bir laboratuvar saati yoktur. Bu nedenle kitap aynı zamanda bir başvuru kaynağıdır; kitaptaki her ayrıntının sınıfta anlatılması veya sınavda sorulması beklenmez. Her bölümün başında kapsam açıkça üçe ayrılır:

  • Derste işlenecek: 60 dakikalık oturumun çekirdek içeriği ve sınavın esas kapsamı.
  • Kendiniz okuyun: Konuyu tamamlayan, yararlı fakat sınıf süresinde ayrıntılandırılmayacak içerik.
  • Sınav dışı / bilgi amaçlı: Mesleki bağlamı genişleten ancak bu dersin ölçme kapsamına alınmayan ayrıntılar.
ImportantKapsam işaretleri sınav çalışmasının parçasıdır

Bir bölümde “sınav dışı” olarak işaretlenen ayrıntıları ezberlemeniz beklenmez. Öncelik, çekirdek kavramları kullanabilmek ve verilen bir ağ durumunu yorumlayabilmektir.

Bölümler ilerledikçe Ethernet ve Wi-Fi bağlantılarından TCP/IP modeline, IPv4 adreslemeden DHCP, DNS, ağ geçidi ve NAT’a kadar temel kavramları küçük ağ örnekleri üzerinden inceleyeceksiniz. IPv6 bu dersin süresi içinde tanıma düzeyinde ele alınır. Buna karşılık IPv4 prefix mantığı ve subnetting, sonraki konuların temelini oluşturduğu için daha fazla alıştırmayla pekiştirilir.

Sorun giderme haftasında ipconfig, ip addr, ping, nslookup, arp -a / ip neigh ve curl gibi öğrencinin kendi bilgisayarında deneyebileceği araçlara odaklanılır. Wireshark, Nmap ve benzeri araçlar ayrı laboratuvar saati bulunmadığı için çekirdek ders kapsamına alınmamıştır.

Kitabı nasıl kullanabilirsiniz?

Bölümleri sırayla okuyabilir veya ihtiyaç duyduğunuz konuya doğrudan başvurabilirsiniz. Şemaları yalnızca gözden geçirmek yerine bağlantıların ne anlattığını açıklamaya çalışın. Komut örneklerinde önce hangi bilgiyi elde etmek istediğinizi belirleyin, ardından çıktıyı yorumlayın. Bölüm sonundaki Kendinizi kontrol edin sorularını önce cevaba bakmadan çözün; ardından açılır cevap bölümünden kendi çözümünüzü denetleyin.

ImportantSorunu tahmin etmek yerine kanıt toplayın

Bir ağ sorunu gördüğünüzde doğrudan cihaz değiştirmek veya ayarları rastgele değiştirmek yerine önce belirtileri gözleyin. Fiziksel bağlantıyı, adres yapılandırmasını, ağ geçidini, DNS’i ve erişim yolunu sırayla kontrol etmek çoğu problemi daha hızlı ve daha güvenilir biçimde daraltır.

Haftalar

Aşağıdaki sıra dönem boyunca izleyeceğimiz öğrenme yolunu gösterir. Bir bölümü tamamladıktan sonra bölüm başlığının üstündeki gezinme çubuğuyla önceki haftaya, sonraki haftaya veya bu sayfaya dönebilirsiniz.

Hafta 1

Bilgisayar ağlarına giriş

Ağ, Wi-Fi ve internet ayrımı; istemci–sunucu rolleri, ISP ve temel iletişim bileşenleri.

Hafta 2

Ağ topolojileri ve ağ cihazları

Switch, router, access point, modem/ONT ve firewall görevleri; hub–switch farkı ve temel topolojiler.

Hafta 3

Ethernet, kablolar ve fiziksel bağlantı

MAC adresi ve MAC öğrenme, kablo kategorileri, 100 m kuralı, link ışıkları ve PoE güç bütçesi.

Hafta 4

OSI ve katmanlı iletişim

Katman, protokol ve sorun ilişkisi; kapsülleme ve katmanlı düşünme yaklaşımı.

Hafta 5

Kablosuz ağlar

2.4/5/6 GHz bantları, 1-6-11 kanal planı, kapsama, ortak hava süresi ve WPA2/WPA3 güvenliği.

Hafta 6

TCP/IP ve internet iletişimi

TCP ve UDP, portlar, TTL ve uçtan uca internet iletişimi.

Hafta 7

IP adresleme: IPv4 ve IPv6

IPv4 adresleme ve prefix mantığı; private/public adresler; IPv6’yı tanıma düzeyi.

Hafta 8

Temel alt ağ oluşturma

Blok büyüklüğü yöntemiyle ağ adresi, host aralığı ve broadcast hesapları; cevaplı alıştırma bankası.

Hafta 9

DHCP, DNS, gateway ve NAT

DORA, isim çözme, aynı subnet kararı, ARP, varsayılan rota ve NAT’ın görevini ayırt etme.

Hafta 10

Ağ performansı

Bant genişliği, throughput, gecikme, jitter ve paket kaybını ölçüm bağlamıyla birlikte yorumlama.

Hafta 11

Küçük bir ağın planlanması

Port ve PoE hesabı, access point yerleşimi, IP planı ve temel ağ dokümantasyonu.

Hafta 12

Komutlarla sorun giderme

Kanıt sırası, temel ağ komutları, DHCP/DNS yenileme işlemleri, teknik sorun kaydı ve kısa subnetting tekrarı.

Hafta 13

Temel ağ güvenliği

CIA, phishing ve MFA, güvenli Wi-Fi, firewall, en az ayrıcalık, sahte AP ve sahte DHCP/DNS riskleri.

Hafta 14

Bütünleştirici problem çözümü

Final öncesi 20 soruluk öz-değerlendirme ve şema, adres ve komut kanıtlarını birlikte yorumlama.

Ek çalışma merkezi

Çekirdek 60 dakikalık ders akışını genişletmeden, tekrar gerektiren konular için aşağıdaki bağımsız çalışma sayfaları kullanılabilir:

NoteEk sayfalar kapsamı değiştirmez

Bu sayfalar özellikle tekrar ve uygulama hacmi sağlar. Wireshark/Packet Tracer gibi öğretim elemanı demoları kullanılabilse de araç arayüzleri ve paket yakalama becerileri bu dersin çekirdek sınav çıktısı değildir.

İlk bölümde, bir ağın hangi bileşenlerden oluştuğunu ve iki cihazın iletişim kurabilmesi için hangi temel koşulların sağlanması gerektiğini inceleyerek başlayacağız.

Back to top