9 DHCP, DNS, gateway ve NAT

Bir dizüstü bilgisayarı ağa bağladığında kimse ona elle adres vermez, kimse ona “internete çıkmak için şu cihazı kullan” demez, kimse ona google.com’un hangi IP’de olduğunu söylemez. Yine de internet çalışır. Bu hafta arka planda bu üç işi kimin yaptığını ve biri eksik kaldığında belirtinin nasıl değiştiğini inceleyeceğiz.

DHCP, DNS, ağ geçidi ve NAT’ın bir istekteki görevleri.

DHCP, DNS, ağ geçidi ve NAT’ın bir istekteki görevleri.
NotBu haftanın kapsamı

Sınavda sorulur: DHCP’nin dağıttığı dört bilgi; DORA; 169.254.x.x belirtisi; “aynı subnette mi?” kararı; ağ geçidinin görevi ve neden aynı subnette olduğu; ARP’ın IP→MAC işi; DNS’in ayrı bir hizmet olması; NAT’ın görevi ve NAT’ın güvenlik duvarı olmadığı.

Sınav dışı (bilgi amaçlı): DHCP relay ayrıntısı, port forwarding, CGNAT, DNS kök/TLD sunucu zincirinin adım adım dizisi, IPv6 Neighbor Discovery.

9.1 Bir cihazın ihtiyaç duyduğu dört bilgi

Bir cihazın internetteki bir siteyi adıyla açabilmesi için dört bilgiye ihtiyacı var. Biri eksik ya da yanlışsa her birinin belirtisi farklı olur:

# Bilgi Ne işe yarar Eksikse belirti
1 IP adresi Cihazın ağdaki kimliği Hiçbir şey çalışmaz
2 Prefix (maske) “Bu hedef benim ağımda mı?” kararı Bazı hedefler çalışır, bazıları çalışmaz
3 Ağ geçidi (gateway) Kendi ağının dışına çıkış kapısı Yerel ağ çalışır, internet çalışmaz
4 DNS sunucusu İsmi IP’ye çevirir IP ile çalışır, isimle çalışmaz

Bu haftanın konuları tabloya şöyle bağlanıyor: DHCP bu dört bilgiyi cihaza dağıtan hizmettir. Ağ geçidi üçüncü satırdaki cihaz, DNS dördüncü satırdaki hizmettir. NAT ise paket ağdan çıkarken üzerindeki gönderen adresini değiştirir. İlk üç vakada bu bilgilerden en az biri bozuk; dördüncü vaka NAT’ı anlatıyor.

9.2 Vaka 1: Adres hiç gelmedi

Bir dizüstü bilgisayar Wi-Fi’a bağlı görünüyor. ipconfig çıktısı:

Wireless LAN adapter Wi-Fi:

   Autoconfiguration IPv4 Address. . : 169.254.44.18
   Subnet Mask . . . . . . . . . . . : 255.255.0.0
   Default Gateway . . . . . . . . . :

Aynı sınıftaki diğer cihazlar internete erişiyor.

9.2.1 Kanıt ne söylüyor

169.254.x.x adresini hiçbir DHCP sunucusu dağıtmaz. Bu adres, cihazın kendi kendine verdiği adrestir: DHCP’den cevap alamayan bir işletim sistemi 169.254.0.0/16 aralığından bir adres seçer. Windows bu davranışa APIPA der. Davranış yalnız Windows’ta görülmez; genel adı IPv4 link-local adreslemedir.

Default Gateway satırının boş olması da bunu doğrular: ağ geçidini de normalde DHCP dağıtır. DNS sunucusu da aynı yoldan gelir. Cihaz DHCP’den hiçbir şey almadığı için adres, ağ geçidi ve DNS birlikte eksiktir.

9.2.2 DHCP normalde ne yapardı: DORA

DHCP adresi dört adımda dağıtır (Droms 1997). DORA adı bu adımların baş harflerinden gelir:

İstemci                          DHCP sunucusu
   │  1. DISCOVER  (broadcast: "burada kimse var mı?")
   │ ──────────────────────────────────────────────▶
   │  2. OFFER     ("şu adresi kullanabilirsin")
   │ ◀──────────────────────────────────────────────
   │  3. REQUEST   ("o adresi istiyorum")
   │ ──────────────────────────────────────────────▶
   │  4. ACK       ("onaylandı, kira süresi şu kadar")
   │ ◀──────────────────────────────────────────────

ACK paketiyle yalnızca IP adresi gelmez: adres, prefix, ağ geçidi ve DNS sunucusu birlikte gelir. Adresin geçerlilik süresine kira (lease) denir; süre dolmadan cihaz kirayı yeniler.

ÖnemliYanlış refleks: “DNS’i 8.8.8.8 yapalım”

Bu cihazın DNS sorunu yok; cihazın henüz adresi yok. Geçerli IP ve ağ geçidi olmayan bir cihaz 8.8.8.8’e ulaşamaz, dolayısıyla DNS’i elle ayarlamak hiçbir şeyi değiştirmez. Kanıta göre ilk iş, DHCP’den yapılandırmayı yeniden istemek:

ipconfig /release
ipconfig /renew

9.3 Vaka 2: Ağ geçidi yanlış subnette

ipconfig çıktısı:

   IPv4 Address. . . . . . . . . . . : 192.168.20.45
   Subnet Mask . . . . . . . . . . . : 255.255.255.0
   Default Gateway . . . . . . . . . : 192.168.30.1

Testler:

ping 192.168.20.60   → başarılı   (aynı ağdaki yazıcı)
ping 192.168.30.1    → timeout    (ağ geçidi)
ping 1.1.1.1         → timeout    (internet)

9.3.1 Kanıt ne söylüyor

Cihaz 192.168.20.45/24 adresinde. /24 prefix’i şu anlama gelir: 192.168.20.0 – 192.168.20.255 benim ağım, geri kalan her şey dışarı. Yazıcıya ping atılabilmesi, yerel ağın kendi içinde çalıştığını kanıtlar.

Ağ geçidi olarak verilen 192.168.30.1 ise bu aralığın dışındadır. Cihaz her paket için şu kararı verir:

Hedef benim prefix'imin içinde mi?
├─ Evet → doğrudan hedefe gönder (ARP ile MAC adresini bul)
└─ Hayır → ağ geçidine gönder

Ağ geçidine paket göndermek için de cihazın önce ağ geçidinin MAC adresini ARP ile bulması gerekir. ARP bu soruyu yalnız yerel ağda sorar. Router’ın bu ağdaki adresi ise 192.168.20.0/24 aralığındadır; yerel ağda 192.168.30.1 adresine cevap veren bir cihaz yoktur. Oysa dışarı çıkmanın tek yolu da o adres. Cihaz bu yüzden çıkmaza girer. Ağ geçidi, cihazın kendi subnetinde olmalıdır. Subnetin dışında bir ağ geçidi yazılırsa başka ağlara giden trafik beklendiği gibi çalışmaz.

9.3.2 ARP: aynı ağdaki hedefin MAC adresini bulmak

Aynı subnetteki bir hedefe paket göndermek için IP yetmez; çerçeveyi taşımak için MAC adresi gerekir. ARP (Address Resolution Protocol), bir IP adresinin hangi MAC adresine ait olduğunu bulur. Cihazın öğrendiği eşlemeleri arp -a gösterir:

> arp -a

Interface: 192.168.20.45 --- 0x5
  Internet Address      Physical Address      Type
  192.168.20.60         b4-2e-99-1a-7c-03     dynamic

Yazıcı için MAC adresi öğrenilmiş. Ağ geçidine ping atıldığı hâlde 192.168.30.1 listede MAC adresiyle görünmüyor: bu eşleme öğrenilememiş. Linux’ta ip neigh aynı durumu FAILED, macOS’ta arp -a ise incomplete diye gösterir. Bu eksiklik, cihazın ağ geçidine yerel ağda ulaşamadığını gösterir. Nedenini ipconfig çıktısı söyler: ağ geçidi adresi cihazın subnetinin dışında.

ÖnemliYanlış refleks: “İnternet kesik, sağlayıcıyı arayalım”

Yerel yazıcı çalışıyor, ağ geçidi yanıtlamıyor. Cihaz daha ağ geçidine bile ulaşamıyor; paket ISP’ye hiç varmadığı için sorunu orada aramanın anlamı yok. Kanıtların hepsi cihazın kendi yapılandırmasını gösteriyor.

9.4 Vaka 3: Yalnız isimler çalışmıyor

   IPv4 Address. . . . . . . . . . . : 192.168.20.45
   Subnet Mask . . . . . . . . . . . : 255.255.255.0
   Default Gateway . . . . . . . . . : 192.168.20.1

Testler:

ping 192.168.20.1        → başarılı
ping 1.1.1.1             → başarılı
nslookup example.com     → DNS request timed out
curl https://example.com → Could not resolve host

9.4.1 Kanıt ne söylüyor

Dört bilginin ilk üçü sağlam: adres var, prefix doğru, ağ geçidi yanıtlıyor ve internetteki bir IP’ye erişiliyor. Bozuk olan tek şey isimden IP’ye çeviri.

Bu, DNS’in ayrı bir hizmet olduğunu gösteren en açık kanıttır (Mockapetris 1987). ping 1.1.1.1 bir isim kullanmaz, bu yüzden DNS bozukken de çalışır. curl https://example.com ise önce ismi çözmek zorundadır ve daha bağlantı kurmaya geçemeden başarısız olur. Hata mesajının Could not resolve host olması, “bağlanamadım” değil “ismi çeviremedim” demektir.

DNS, bir ismin hangi IP adresine karşılık geldiğini bulan hizmettir. Cihazın hangi DNS sunucusunu kullanacağını da (Vaka 1’de gördüğümüz gibi) DHCP dağıtır. Bu yüzden bu belirtinin iki yaygın nedeni vardır: DHCP yanlış bir DNS sunucusu dağıtmıştır ya da dağıtılan DNS sunucusu şu anda yanıt vermiyordur.

Windows bir ismi çözdükten sonra cevabı bir süre kendi önbelleğinde tutar. nslookup bu önbelleğe bakmaz, sorguyu doğrudan DNS sunucusuna gönderir. Bu vakada nslookup zaman aşımına uğradığı için sorun DNS sunucusunda ya da ona ulaşmakta. Önbelleği temizlemek bunu düzeltmez.

Önbellek başka bir belirtide akla gelir: nslookup doğru adresi döndürür ama tarayıcı hâlâ eski adrese gider. O zaman cihazda eski bir kayıt kalmış olabilir. Önbelleği temizlemek için:

ipconfig /flushdns
NotAynı isim herkeste aynı IP’ye çıkmaz

nslookup example.com sonucunu ezberleme. Büyük siteler konuma ve yüke göre farklı IP’ler döndürür ve bu IP’ler zamanla değişir. Sınavda dönen sayı değil, çıktının ne anlama geldiği sorulur.

9.5 Vaka 4: Özel adresle internete çıkmak

Evdeki bilgisayarın adresi 192.168.1.10. Bu bir özel (private) adres: 7. haftada gördüğümüz gibi ev ve kurum ağlarının içinde kullanılır, internette yönlendirilmez. Yine de bu bilgisayarla siteleri açabiliyorsun. İnternetteki sunucu cevabı hangi adrese gönderiyor?

9.5.1 Kanıt ne söylüyor

Sunucu cevabı 192.168.1.10’a gönderemez, çünkü internetteki router’lar bu adresi yönlendirmez. Paket evden çıkarken router, gönderen adresi kendi public adresiyle değiştirir. Cevap döndüğünde de hangi iç cihaza ait olduğunu hatırlar ve adresi geri çevirir. Bunun için her bağlantıyı, 6. haftada gördüğümüz geçici kaynak portuyla (istemcinin her bağlantı için seçtiği port numarası) bir tabloya yazar. Bu işleme NAT (Network Address Translation) denir. Dışarıdaki sunucu senin 192.168.1.10 adresini hiç görmez; evin tek public adresini görür. Arkadaşının evinde de aynı 192.168.1.10 adresi olsa çakışma olmaz: iki ev ayrı yerel ağdır ve internete ikisi de kendi public adresiyle çıkar.

ÖnemliNAT bir güvenlik duvarı değildir

İç adreslerin dışarıdan görünmemesi NAT’ın yan etkisidir, amacı değildir. NAT adresi çevirir ama hangi trafiğe izin verileceğine karar veren bir kural uygulamaz. İçeriden başlatılan bağlantıyı engellemez, kötü amaçlı bir dosyayı durdurmaz. Kullanıcı zararlı bir siteye kendisi bağlandığında NAT buna engel olmaz. Trafiğe kurallara göre izin vermek ya da onu engellemek güvenlik duvarının işidir (13. hafta).

9.6 Ekranda ne gördük

Derste aşağıdaki komutlar sırayla canlı çalıştırılır; derse gelemeyenler için aynı çıktılar burada. Komutları ezberlemen gerekmez; dört bilginin çıktıda nerede göründüğünü tanıman yeter.

> ipconfig
   IPv4 Address. . . : 192.168.20.45      ← 1. bilgi: adres
   Subnet Mask . . . : 255.255.255.0      ← 2. bilgi: prefix
   Default Gateway . : 192.168.20.1       ← 3. bilgi: çıkış kapısı

> ipconfig /all
   DNS Servers . . . : 192.168.20.1       ← 4. bilgi: isim çözücü
   DHCP Enabled. . . : Yes                ← dördünü dağıtan hizmet
   Lease Obtained. . : 8 Eylül 2026 09:14 ← kira başlangıcı

> ping 192.168.20.1                       ← 3. bilgi gerçekten yanıtlıyor mu?
   Reply from 192.168.20.1: bytes=32 time=1ms TTL=64

> nslookup example.com                    ← 4. bilgi gerçekten çalışıyor mu?
   Server:  192.168.20.1
   Name:    example.com
   Addresses:  ...

> arp -a                                  ← aynı ağdaki MAC eşlemeleri
   192.168.20.1          a0-1b-2c-3d-4e-5f     dynamic

Linux’ta adres ve prefix ip addr, gateway ip route ile görülür. DNS sunucusu bu iki komutun çıktısında yoktur; onu resolvectl status gösterir. ip route çıktısındaki iki satır, Vaka 2’deki kararı doğrudan gösterir:

default via 192.168.20.1 dev enp0s31f6          ← "prefix'imin dışı buraya"
192.168.20.0/24 dev enp0s31f6 src 192.168.20.45 ← "bu aralık benim ağım"

9.7 Sınav provası

Önce kendi cevabını seç; sonra cevap anahtarında her şıkkın neden doğru veya yanlış olduğunu oku. Sınav soruları bu mantıkla yazılır.

1. Bir cihazda IP adresi, prefix ve DNS doğru; yalnız ağ geçidi bilgisi eksik. Beklenen belirti hangisidir?

  • A. Yerel ağdaki cihazlara erişilir, internete erişilemez
  • B. İsimler çözülür ama IP ile hiçbir hedefe erişilemez
  • C. Hiçbir iletişim kurulamaz
  • D. IP ile erişilir ama isimler çözülmez
  • E. İnternete erişilir, yerel ağdaki cihazlara erişilemez

2. Bir cihazda:

Autoconfiguration IPv4 Address : 169.254.201.7
Subnet Mask . . . . . . . . . : 255.255.0.0
Default Gateway . . . . . . . :

Aynı ağdaki diğer cihazlar internete erişiyor. En güçlü ilk hipotez hangisidir?

  • A. ISP bağlantısı kopmuştur
  • B. Cihaz DHCP sunucusundan yapılandırma alamamıştır
  • C. Ağ geçidi yanlış subnette yapılandırılmıştır
  • D. Cihaza elle statik IP adresi verilmiştir
  • E. DNS sunucusu yanıt vermemektedir

3. DHCP’nin bir istemciye dağıttığı bilgiler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

  • A. Kira (lease) süresi
  • B. IP adresi ve prefix
  • C. DNS sunucusu adresi
  • D. Hedef sunucunun MAC adresi
  • E. Varsayılan ağ geçidi

4. Cihaz 10.1.4.25/24, ağ geçidi 10.1.5.1 olarak yapılandırılmış. Aynı ağdaki yazıcıya ping başarılı, ağ geçidine ping başarısız. Nedeni nedir?

  • A. Cihazın ağ kartındaki MAC adresi geçersizdir
  • B. Cihazın DNS önbelleği bozulmuş, temizlenmelidir
  • C. Ağ geçidi cihazın kendi subnetinin dışında kalıyor
  • D. Yazıcı, ağ geçidine giden trafiği bloklamaktadır
  • E. Ağ geçidi olan router kapalıdır ya da çökmüştür

5. Bir bilgisayardan ağ geçidine (192.168.20.1) ping atıldı, ardından arp -a çalıştırıldı:

Interface: 192.168.20.45 --- 0x5
  Internet Address      Physical Address      Type
  192.168.20.60         b4-2e-99-1a-7c-03     dynamic

Listede ağ geçidinin adresi görünmüyor. Bu ne anlama gelir?

  • A. Ağ geçidi NAT yapmıyordur
  • B. Ağ geçidinin IP→MAC eşlemesi öğrenilememiştir
  • C. Ağ geçidinin DNS kaydı yoktur
  • D. DHCP kirası dolmuştur
  • E. Ağ geçidinin bağlı olduğu port PoE beslemesi almıyordur

6. Bir cihazda ping 1.1.1.1 başarılı, curl https://example.com ise Could not resolve host hatası veriyor. Sorun önce nerede aranmalıdır?

  • A. Hedef web sunucusu
  • B. Ağ geçidi
  • C. DNS
  • D. IP adresi
  • E. Prefix

7. Aynı 192.168.1.10 adresinin binlerce farklı evde aynı anda kullanılabilmesinin nedeni nedir?

  • A. Her evin router’ı farklı bir MAC adresi taşıdığı için
  • B. DHCP adresleri evler arasında paylaştırdığı için
  • C. DNS her eve farklı bir isim verdiği için
  • D. Her ev farklı bir alt ağ maskesi kullandığı için
  • E. Özel adres yalnız kendi yerel ağında geçerli olduğu için

8. Ev router’ında aşağıdakilerden hangisi NAT’ın yaptığı bir iş değildir?

  • A. Kullanıcının bağlandığı zararlı siteyi engellemek
  • B. Hangi iç cihazın hangi bağlantıyı açtığını bir tabloda tutmak
  • C. Tek public adresi birden çok iç cihaza paylaştırmak
  • D. Giden paketteki özel kaynak adresini public adresle değiştirmek
  • E. Dönen cevabı isteği gönderen iç cihaza iletmek

1. Doğru: A. Ağ geçidi yalnız kendi ağının dışına çıkışta kullanılır. Kendi prefix’i içindeki hedeflere paket doğrudan gönderildiği için yerel iletişim etkilenmez.

  • B yanlış: DNS doğru verildiği için isimlerin çözüleceği düşünülebilir. Ama ağ geçidi eksikliği yerel ağdaki IP hedeflerini etkilemez; bozulan, ağın dışına çıkıştır.
  • C yanlış: Adres ve prefix sağlam olduğu için aynı subnet içindeki iletişim çalışmaya devam eder.
  • D yanlış: Bu, DNS eksikliğinin belirtisidir. Burada DNS doğru verilmiş durumda.
  • E yanlış: İki belirti hep birlikte anıldığı için kolayca yer değiştirir. Oysa ağ geçidi yalnız dışarı çıkışta kullanılır; eksik olunca bozulan internete erişimdir.

2. Doğru: B. 169.254.x.x hiçbir DHCP sunucusunun dağıtmadığı, cihazın kendi verdiği link-local adrestir. Default Gateway satırının boş olması da aynı kanıtı tamamlar.

  • A yanlış: ISP kopsaydı aynı ağdaki diğer cihazlar da erişemezdi. Tek cihazın etkilenmesi bu hipotezi eler.
  • C yanlış: Yanlış bir ağ geçidi yapılandırılmış olsaydı çıktıda görünürdü; burada satır boş.
  • D yanlış: Elle verilen adres bu bloktan seçilmez; ayrıca gateway satırı da boş.
  • E yanlış: DNS bozuk olsaydı cihazın geçerli bir IP ve ağ geçidi olur, yalnız isimler çalışmazdı. Burada adres bile yok.

3. Doğru: D. MAC adresleri ARP ile ihtiyaç anında öğrenilir; DHCP böyle bir bilgi dağıtmaz.

  • A yanlış: Kira süresi ACK paketiyle birlikte istemciye bildirilir.
  • B yanlış: DHCP’nin en bilinen işi adres vermek olduğu için bu şık zaten doğru görünür. Adres ve prefix ACK paketiyle gelir; listede bulunurlar.
  • C yanlış: Cihaz hangi DNS sunucusunu kullanacağını da DHCP’den öğrenir. Yanlış DNS adresi dağıtıldığında yalnız isimlerin çalışmaması bundandır.
  • E yanlış: Ağ geçidi de DHCP’den gelir. Bu yüzden DHCP’den cevap alamayan cihazda Default Gateway satırı boş kalır.

4. Doğru: C. /24 cihazın ağını 10.1.4.0–10.1.4.255 olarak tanımlar. 10.1.5.1 bu aralığın dışındadır. Cihaz ağ geçidine giden paketi yerel ağda teslim etmeye çalışır, ama yerel ağda bu adrese cevap veren bir cihaz yok; ping bu yüzden cevapsız kalır. Ağ geçidi cihazın kendi subnetinde olmadığı için başka ağlara giden trafik de çalışmaz.

  • A yanlış: Başarısız ping ağ kartını akla getirebilir. Ama MAC geçersiz olsaydı yazıcıya ping de başarısız olurdu.
  • B yanlış: Önbellek temizlemek sık denenen bir çözüm olduğu için akla gelir. Ama kanıtta hiç isim çözme testi yok; DNS bu belirtinin parçası değil.
  • D yanlış: Aynı ağda yanıt veren tek cihaz yazıcı olduğu için şüphe ona kayabilir. Ama yazıcı bir uç cihazdır; başka cihazların trafiğini bloklama yetkisi yoktur. Zaten yazıcıya ping başarılı, yani yerel ağ sağlıklı.
  • E yanlış: Ağ geçidine ping’in cevapsız kalması cihazın kapalı olduğunu düşündürür. Ama kanıt yapılandırma hatasını gösteriyor: verilen gateway adresi cihazın prefix’inin dışında. Router açık olsa bile cihaz paketlerini bu yanlış adrese göndermeye çalışır.

5. Doğru: B. ARP’ın işi bir IP adresine karşılık gelen MAC adresini bulmaktır. Ağ geçidine ping atıldığı hâlde adresi listede MAC adresiyle görünmüyorsa ARP cevap alamamış, eşleme öğrenilememiştir.

  • A yanlış: NAT çıkışta yapılan adres değişimidir; ARP tablosunda görünmez.
  • C yanlış: ARP IP→MAC, DNS isim→IP eşlemesi yapar. Ağ geçidine erişmek için isim çözmeye gerek yoktur.
  • D yanlış: Kira dolsaydı cihazın kendi adresi kaybolur ya da 169.254.x.x’e dönerdi. Burada tek belirti eşlemenin öğrenilememesi.
  • E yanlış: PoE bir güç konusudur; ARP tablosu yalnız adres eşlemesini gösterir.

6. Doğru: C. Could not resolve host bağlanamadım değil, ismi çeviremedim demektir. Başarılı ping 1.1.1.1 adresin ve ağ geçidinin bu hedefe ulaşmaya yettiğini gösterir. Geriye isim çözme kalır: ya cihaza yanlış DNS sunucusu verilmiştir ya da verilen sunucu yanıt vermiyordur.

  • A yanlış: Site açılmadığı için önce sunucudan şüphelenilir. Ama curl sunucuya bağlanmayı hiç denemedi; adın IP karşılığını bulamadığı için ilk adımda kaldı.
  • B yanlış: Ağ geçidi çalışmasaydı hiçbir dış IP’ye erişilemezdi.
  • D yanlış: Adres bozuk olsaydı ping 1.1.1.1 de başarısız olurdu.
  • E yanlış: Prefix hatası IP ile erişimi bozar ve belirtiyi kısmi yapar. Burada IP ile erişim çalışıyor; bozulan isim çözme.

7. Doğru: E. Özel adresler ev ve kurum ağlarının içinde kullanılır, internette yönlendirilmez. Her ev ayrı bir ağ olduğu için aynı adres çakışmaz. İnternete çıkarken router bu adresi NAT ile kendi public adresine çevirir.

  • A yanlış: MAC adresi her ağ kartında farklı olduğu için cihazları ayırt eden şey sanılabilir. Ama MAC adresi yalnız yerel ağın içinde işe yarar; internette paketler IP adresiyle yönlendirilir.
  • B yanlış: Evdeki adresi dağıtan DHCP olduğu için akla gelir. Ama DHCP yalnız kendi yerel ağında adres dağıtır; başka evlerdeki adreslerden haberi yoktur.
  • C yanlış: DNS de adreslerle çalışan bir hizmet olduğu için karıştırılır. Ama DNS isim–IP eşlemesi yapar; adres çakışmasıyla ilgisi yoktur.
  • D yanlış: Maske adresle birlikte yazıldığı için ayırt edici bir parça gibi görünür. Ama maske farkı adreslerin küresel benzersizliğini sağlamaz.

8. Doğru: A. NAT adresi çevirir ama hangi trafiğe izin verileceğine karar veren bir kural uygulamaz. Kullanıcının kendi başlattığı bağlantı NAT’tan olduğu gibi geçer. Trafiğe kurala göre izin vermek ya da onu engellemek güvenlik duvarının işidir.

  • B yanlış: Tablo tutmak güvenlik duvarının işi gibi görünebilir. Ama NAT da bu tabloyu tutar, çünkü dönen cevabı ancak böyle doğru cihaza çevirebilir.
  • C yanlış: Evdeki bütün cihazlar dışarıya aynı public adresle çıkar. NAT’ın var olma nedeni budur.
  • D yanlış: Adresin değiştirilmesi bir tür gizleme gibi göründüğü için koruma sanılabilir. Ama bu NAT’ın asıl işidir: özel adres internette yönlendirilmediği için çıkışta değişir.
  • E yanlış: Cevabın doğru cihaza gitmesi kendiliğinden oluyormuş gibi görünür. Oysa bunu NAT yapar: hangi iç cihazın hangi bağlantıyı açtığını tutar ve adresi geri çevirir.

9.8 Tek sayfa özet

  • Bir cihazın internete çıkması için dört bilgi gerekir: adres, prefix, ağ geçidi, DNS.
  • DHCP bu dördünü birlikte dağıtır; süreç DORA’dır ve adresin süresi kiradır.
  • 169.254.x.x = DHCP’den cevap gelmedi. Bu bir DNS sorunu değildir.
  • Prefix, “hedef benim ağımda mı?” kararını verir. İçindeyse doğrudan gönderilir, dışındaysa ağ geçidine.
  • Ağ geçidi cihazın kendi subnetinde olmalıdır; dışındaysa başka ağlara giden trafik beklendiği gibi çalışmaz.
  • ARP aynı ağdaki bir IP’nin MAC adresini bulur. Bir adres arp -a listesinde MAC adresiyle görünmüyorsa eşleme öğrenilememiştir.
  • DNS ayrı bir hizmettir. IP ile çalışıp isimle çalışmayan bir sistemin sorunu DNS’tir.
  • NAT özel adresleri çıkışta public adrese çevirir; güvenlik duvarı değildir.

9.9 Bu bölümün kazanımları

Bu bölümü bitiren öğrenci:

  • Dört bilgiden biri eksik olduğunda hangi belirtinin çıkacağını eşleştirir.
  • 169.254.x.x adresini DHCP’den yapılandırma alınamamasına bağlar.
  • DHCP’nin dağıttığı bilgileri ve DORA akışını tanır.
  • Ağ geçidinin neden cihazın kendi subnetinde olması gerektiğini açıklar ve subnet dışındaki ağ geçidini fark eder.
  • ARP’ın bir IP adresinin MAC adresini bulduğunu açıklar ve arp -a çıktısını yorumlar.
  • DNS arızasını diğer arızalardan kanıtla ayırır.
  • Özel adresleri ve NAT’ın çıkışta yaptığı işi açıklar.
  • NAT’ın neden güvenlik duvarı sayılmadığını açıklar.
Başa dön

Kaynakça

Droms, R. 1997. Dynamic Host Configuration Protocol. RFC 2131. https://doi.org/10.17487/RFC2131.
Mockapetris, P. 1987. Domain Names - Concepts and Facilities. RFC 1034. https://doi.org/10.17487/RFC1034.