8 Temel alt ağ oluşturma

Subnetting, Ağ Temelleri dersinde öğrencilerin en çok zorlandığı konulardan biridir. Bunun nedeni tek bir hesap değil; prefix, subnet maskesi, ağ adresi, broadcast ve host aralığının aynı anda düşünülmesidir. Bu hafta sınıfta tek bir hesap yöntemi kullanacağız: blok büyüklüğü yöntemi. Binary AND işlemi ve maskenin neden belirli değerleri aldığı kitapta arka plan bilgisi olarak kalacaktır.

Subnetting kavramlarının ve temel hesap akışının özeti.

Subnetting kavramlarının ve temel hesap akışının özeti.

Blok büyüklüğü yöntemiyle subnet sınırlarını bulma.

Blok büyüklüğü yöntemiyle subnet sınırlarını bulma.
NoteBu haftanın kapsamı

Derste işlenecek: /24–/28 subnet tablosu, blok büyüklüğü, ağ adresi, broadcast adresi, ilk/son kullanılabilir host, üç çözümlü örnek ve iki yönlendirilmiş örnek.

Kendiniz okuyun: subnet maskesindeki 128/192/224/240 değerlerinin binary mantığı; AND işleminin ağ adresini nasıl ürettiği.

Sınav dışı / bilgi amaçlı: VLSM tasarım optimizasyonu, /31 ve /32 özel kullanımları, IPv6 subnetting.

Ders dışı pekiştirme: bölüm sonundaki 20 soruluk cevaplı alıştırma bankası. Subnetting’in oturması için bu alıştırmaların yapılması ders anlatımının bir parçası kabul edilir.

8.1 Bu bölümün sonunda

  • /24–/28 prefix’lerini subnet maskeleriyle eşleştirebilecek,
  • Blok büyüklüğünü maskeden veya prefix’ten bulabilecek,
  • Verilen bir IPv4/prefix için subnet’in başlangıcını belirleyebilecek,
  • Ağ ve broadcast adreslerini bulabilecek,
  • İlk ve son kullanılabilir host adreslerini belirleyebilecek,
  • Noktalı ondalık maskeyi prefix’e çevirip aynı yöntemi uygulayabileceksiniz.

8.2 Önce kavramları ayıralım

Örnek subnet:

192.168.1.64/26

Bu subnet için:

  • Ağ adresi: subnet’in ilk adresi → 192.168.1.64
  • Broadcast: subnet’in son adresi → 192.168.1.127
  • Kullanılabilir hostlar: aradaki adresler → 192.168.1.65–192.168.1.126

Klasik IPv4 LAN subnetlerinde ağ ve broadcast adresleri normal hostlara verilmez.

8.3 Bu derste kullanılacak subnet tablosu

Prefix Maske Son octet Blok büyüklüğü Toplam adres Tipik kullanılabilir host
/24 255.255.255.0 0 256 256 254
/25 255.255.255.128 128 128 128 126
/26 255.255.255.192 192 64 64 62
/27 255.255.255.224 224 32 32 30
/28 255.255.255.240 240 16 16 14

Bu ders için /24–/28 aralığı temel çalışma alanıdır.

ImportantBlok büyüklüğünün hızlı hesabı

Maskenin subnetting yapılan octet’inde:

Blok büyüklüğü = 256 - maske değeri

Örnek:

/26 → 255.255.255.192
256 - 192 = 64

Dolayısıyla subnet sınırları 0, 64, 128, 192 biçiminde ilerler.

8.4 Blok büyüklüğü yöntemi: dört adım

Bir IP/prefix verildiğinde şu sırayı kullanın:

  1. Prefix’i maskeye/blok büyüklüğüne çevir.
  2. IP’nin hangi blokta olduğunu bul. Bu değer ağ adresidir.
  3. Bir sonraki blok başlangıcından 1 çıkar. Bu değer broadcast’tir.
  4. Ağ + 1 ve broadcast − 1 kullanılabilir host aralığını verir.

Bu dört adımı her soruda aynı sırayla uygulamak hata oranını azaltır.

8.5 Çözümlü örnekler

8.5.1 Örnek 1 — 192.168.1.70/26

/26 için blok büyüklüğü 64’tür.

Subnet başlangıçları:

0, 64, 128, 192

70, 64–127 aralığındadır.

Ağ          : 192.168.1.64
Broadcast   : 192.168.1.127
İlk host    : 192.168.1.65
Son host    : 192.168.1.126
Host sayısı : 62

8.5.2 Örnek 2 — 10.10.5.130/25

/25 için blok büyüklüğü 128’dir.

0, 128

130, 128–255 aralığındadır.

Ağ          : 10.10.5.128
Broadcast   : 10.10.5.255
İlk host    : 10.10.5.129
Son host    : 10.10.5.254
Host sayısı : 126

8.5.3 Örnek 3 — 172.16.8.201/27

/27 için blok büyüklüğü 32’dir.

0, 32, 64, 96, 128, 160, 192, 224

201, 192–223 aralığındadır.

Ağ          : 172.16.8.192
Broadcast   : 172.16.8.223
İlk host    : 172.16.8.193
Son host    : 172.16.8.222
Host sayısı : 30

8.6 Derste birlikte çözülecek iki örnek

8.6.1 Örnek 4 — 192.168.50.33/28

Önce cevaba bakmadan çözün:

  1. /28 için blok büyüklüğü nedir?
  2. 33 hangi bloktadır?
  3. Ağ ve broadcast nedir?
  4. Kullanılabilir host aralığı nedir?

/28 → 255.255.255.240 → blok 16.

Bloklar: 0, 16, 32, 48, ...

33, 32–47 bloğundadır.

Ağ        : 192.168.50.32
Broadcast : 192.168.50.47
Hostlar   : 192.168.50.33–192.168.50.46

8.6.2 Örnek 5 — 10.0.3.99/26

/26 → blok 64.

99, 64–127 bloğundadır.

Ağ        : 10.0.3.64
Broadcast : 10.0.3.127
Hostlar   : 10.0.3.65–10.0.3.126

8.7 Prefix yerine maske verilirse

Soruda şu biçim olabilir:

192.168.10.200 / 255.255.255.192

Önce maskeyi tanıyın:

255.255.255.192 = /26

Sonra aynı blok büyüklüğü yöntemini uygulayın:

256 - 192 = 64
Bloklar: 0, 64, 128, 192
200 → 192–255 bloğu

Sonuç:

Ağ        : 192.168.10.192
Broadcast : 192.168.10.255
Hostlar   : 192.168.10.193–192.168.10.254

8.8 Host sayısı

Bu dersteki klasik /24–/28 subnetleri için:

Toplam adres = 2^(32-prefix)
Kullanılabilir host ≈ toplam adres - 2

Örnek /27:

2^(32-27) = 2^5 = 32 toplam adres
32 - 2 = 30 kullanılabilir host

/31 ve /32 gibi özel durumlar vardır; bunlar bu dersin sınav kapsamı dışındadır.

8.9 Sık yapılan hatalar

8.9.1 Ağ adresini host olarak kullanmak

192.168.1.64/26 subnetinde .64 ağ adresidir; normal host adresi olarak verilmez.

8.9.2 Broadcast’i host olarak kullanmak

Aynı subnetin .127 adresi broadcast’tir.

8.9.3 Blok sınırını IP’nin son değerinden başlatmak

70/26 için “70’ten 64 ekleyeyim” denmez. Bloklar sıfırdan 0, 64, 128, 192 olarak düşünülür.

8.9.4 Prefix’i görmezden gelmek

Aynı 192.168.1.70 adresi /24, /26 veya /28 ile farklı subnet sınırlarına sahip olabilir.

8.9.5 Host sayısını toplam adresle karıştırmak

/26 toplam 64 adres üretir; klasik kullanımda ağ ve broadcast çıkarıldığında 62 host kalır.

8.10 Kendiniz okuyun: maskenin binary mantığı

/26, maskenin ilk 26 bitinin 1 olduğu anlamına gelir:

11111111.11111111.11111111.11000000
255     .255     .255     .192

Son octette 11000000₂ = 192 olduğu için /26 maskesi 255.255.255.192 olur.

Benzer biçimde:

/25 → 10000000₂ → 128
/26 → 11000000₂ → 192
/27 → 11100000₂ → 224
/28 → 11110000₂ → 240

Bu mantığı anlamak yararlıdır; fakat derste hız kazanmak için hesaplar blok büyüklüğü yöntemiyle yapılacaktır.

8.11 Kendiniz okuyun: AND işlemi

Ağ adresi, IP adresi ile subnet maskesinin bit düzeyinde AND işlemiyle de hesaplanabilir. Örneğin son octette:

IP   : 70  → 01000110
Maske: 192 → 11000000
AND  : 64  → 01000000

Sonuç ağ adresinin son octetinin 64 olduğunu verir. AND yöntemi kavramsal olarak doğrudur; ancak bu dersin 60 dakikalık oturumunda öğrenciden iki farklı hesap yöntemini aynı anda öğrenmesi beklenmez.

8.12 Cevaplı alıştırma bankası

Aşağıdaki 20 soruda her IP için prefix, ağ adresi, broadcast, ilk host, son host ve kullanılabilir host sayısını bulun. İlk 10 soru CIDR, sonraki 10 soru noktalı ondalık maske kullanır.

8.12.1 A — CIDR biçimi

  1. 192.168.1.70/26
  2. 10.10.5.130/25
  3. 172.16.8.201/27
  4. 192.168.50.33/28
  5. 10.0.3.99/26
  6. 172.20.14.190/28
  7. 192.168.7.250/27
  8. 10.10.10.17/28
  9. 192.168.4.129/25
  10. 172.16.1.65/26

8.12.2 B — Noktalı ondalık maske

  1. 192.168.10.200 / 255.255.255.192
  2. 10.20.30.77 / 255.255.255.224
  3. 172.18.4.145 / 255.255.255.240
  4. 192.168.2.49 / 255.255.255.240
  5. 10.0.0.200 / 255.255.255.128
  6. 172.31.9.99 / 255.255.255.192
  7. 192.168.100.158 / 255.255.255.224
  8. 10.1.2.14 / 255.255.255.240
  9. 192.168.22.230 / 255.255.255.224
  10. 172.19.5.33 / 255.255.255.224
# Prefix Ağ Broadcast İlk host Son host Host
1 /26 192.168.1.64 192.168.1.127 192.168.1.65 192.168.1.126 62
2 /25 10.10.5.128 10.10.5.255 10.10.5.129 10.10.5.254 126
3 /27 172.16.8.192 172.16.8.223 172.16.8.193 172.16.8.222 30
4 /28 192.168.50.32 192.168.50.47 192.168.50.33 192.168.50.46 14
5 /26 10.0.3.64 10.0.3.127 10.0.3.65 10.0.3.126 62
6 /28 172.20.14.176 172.20.14.191 172.20.14.177 172.20.14.190 14
7 /27 192.168.7.224 192.168.7.255 192.168.7.225 192.168.7.254 30
8 /28 10.10.10.16 10.10.10.31 10.10.10.17 10.10.10.30 14
9 /25 192.168.4.128 192.168.4.255 192.168.4.129 192.168.4.254 126
10 /26 172.16.1.64 172.16.1.127 172.16.1.65 172.16.1.126 62
11 /26 192.168.10.192 192.168.10.255 192.168.10.193 192.168.10.254 62
12 /27 10.20.30.64 10.20.30.95 10.20.30.65 10.20.30.94 30
13 /28 172.18.4.144 172.18.4.159 172.18.4.145 172.18.4.158 14
14 /28 192.168.2.48 192.168.2.63 192.168.2.49 192.168.2.62 14
15 /25 10.0.0.128 10.0.0.255 10.0.0.129 10.0.0.254 126
16 /26 172.31.9.64 172.31.9.127 172.31.9.65 172.31.9.126 62
17 /27 192.168.100.128 192.168.100.159 192.168.100.129 192.168.100.158 30
18 /28 10.1.2.0 10.1.2.15 10.1.2.1 10.1.2.14 14
19 /27 192.168.22.224 192.168.22.255 192.168.22.225 192.168.22.254 30
20 /27 172.19.5.32 172.19.5.63 172.19.5.33 172.19.5.62 30

8.13 Sınav için minimum çözüm şablonu

Bir subnetting sorusunda çözümünüzü şu biçimde yazmanız yeterlidir:

Verilen       : 192.168.1.70/26
Maske         : 255.255.255.192
Blok          : 64
Ağ            : 192.168.1.64
Broadcast     : 192.168.1.127
Host aralığı  : 192.168.1.65–192.168.1.126
Host sayısı   : 62

Bu şablon hem sonucunuzu hem de nasıl ulaştığınızı görünür kılar.

8.14 Kendinizi kontrol edin

  1. /27 için blok büyüklüğü kaçtır?
  2. 192.168.1.140/26 hangi subnet’tedir?
  3. /28 subnetinde klasik kullanımda kaç host vardır?
  4. 255.255.255.224 hangi prefix’tir?
  5. Ağ adresinden broadcast’e nasıl geçilir?
  2. /26 blokları 0,64,128,192’dir; 140 → 192.168.1.128/26. Broadcast 192.168.1.191, hostlar .129–.190.
  4. /27.
  5. Bir sonraki subnet başlangıcından 1 çıkarılır; bulunan değer mevcut subnet’in broadcast adresidir.

8.15 Bölüm özeti

  • Subnetting bu derste blok büyüklüğü yöntemiyle öğretilir.
  • /24–/28 tablosu temel çalışma alanıdır.
  • Ağ adresi blok başlangıcı, broadcast bir sonraki bloktan bir önceki adrestir.
  • Kullanılabilir hostlar ağ+1 ile broadcast−1 arasındadır.
  • Noktalı ondalık maske önce prefix’e dönüştürülüp aynı yöntem uygulanır.
  • Binary maske ve AND işlemi arka plan bilgisidir; sınıfta ikinci bir hesap yöntemi olarak zorunlu değildir.
  • 20 soruluk cevaplı banka ders dışı pekiştirmenin ana materyalidir.
Back to top