8 Temel alt ağ oluşturma

Geçen hafta prefix’in ağ sınırını belirlediğini gördük. Bu hafta o sınırı hesaplayacağız. Tek bir yöntem kullanacağız: blok büyüklüğü. Binary AND işlemi ve maskenin neden belirli değerleri aldığı arka plan bilgisi olarak kalacak — sınıfta iki farklı yöntemi aynı anda öğrenmek hata oranını artırır.

Subnetting kavramlarının ve temel hesap akışının özeti.

Subnetting kavramlarının ve temel hesap akışının özeti.

Blok büyüklüğü yöntemiyle subnet sınırlarını bulma.

Blok büyüklüğü yöntemiyle subnet sınırlarını bulma.
NoteBu haftanın kapsamı

Sınavda sorulur: /24–/28 prefix–maske–blok tablosu; verilen bir IP/prefix için ağ adresi, broadcast, ilk/son kullanılabilir host ve host sayısı; noktalı ondalık maskeyi prefix’e çevirme; iki adresin aynı subnette olup olmadığına karar verme; ağ ve broadcast adreslerinin host olarak kullanılamaması.

Sınav dışı (bilgi amaçlı): binary maske mantığı ve AND işlemi, VLSM tasarımı, /31 ve /32 özel kullanımları, IPv6 subnetting.

8.1 Bu adres hangi ağda ve o ağın sınırları nerede?

Cevap dört değerdir ve her subnetting sorusu bu dördünü ister:

192.168.1.64/26
├── Ağ adresi   : 192.168.1.64      ← bloğun ilk adresi
├── Broadcast   : 192.168.1.127     ← bloğun son adresi
├── Host aralığı: 192.168.1.65–126  ← aradaki adresler
└── Host sayısı : 62

Klasik IPv4 LAN subnetlerinde ağ ve broadcast adresleri normal hostlara verilmez. Bu yüzden 64 adreslik bir blokta 62 kullanılabilir host olur.

8.2 Dört adımlı yöntem

Her soruda aynı sırayı uygula:

  1. Prefix’ten blok büyüklüğünü bul.
  2. IP’nin hangi blokta olduğunu bul. → Bu, ağ adresidir.
  3. Bir sonraki blok başlangıcından 1 çıkar. → Bu, broadcast’tir.
  4. Ağ + 1 ile broadcast − 1 → host aralığı.
ImportantBlok büyüklüğünün hızlı hesabı

Maskenin subnetting yapılan octetinde:

Blok büyüklüğü = 256 − maske değeri

Örnek: /26 → 255.255.255.192 → 256 − 192 = 64

Dolayısıyla subnet sınırları 0, 64, 128, 192 biçiminde ilerler. Bloklar her zaman sıfırdan başlar — IP’nin kendi değerinden değil.

8.3 Bu derste kullanılacak tablo

Prefix Maske Son octet Blok Toplam adres Kullanılabilir host
/24 255.255.255.0 0 256 256 254
/25 255.255.255.128 128 128 128 126
/26 255.255.255.192 192 64 64 62
/27 255.255.255.224 224 32 32 30
/28 255.255.255.240 240 16 16 14

Genel formül:

Toplam adres = 2^(32 − prefix)
Kullanılabilir host = toplam adres − 2

8.4 Çözümlü örnekler

8.4.1 Örnek 1 — 192.168.1.70/26

1. Blok        : 256 − 192 = 64
2. Bloklar     : 0, 64, 128, 192
   70 nerede?  : 64–127 aralığında  →  Ağ = 192.168.1.64
3. Sonraki blok: 128  →  Broadcast = 128 − 1 = 192.168.1.127
4. Hostlar     : 192.168.1.65 – 192.168.1.126   (62 host)

8.4.2 Örnek 2 — 10.10.5.130/25

1. Blok        : 256 − 128 = 128
2. Bloklar     : 0, 128
   130 nerede? : 128–255  →  Ağ = 10.10.5.128
3. Broadcast   : 10.10.5.255
4. Hostlar     : 10.10.5.129 – 10.10.5.254      (126 host)

8.4.3 Örnek 3 — Maske verilirse: 192.168.10.200 / 255.255.255.192

Önce maskeyi prefix’e çevir, sonra aynı yöntemi uygula:

255.255.255.192 = /26  →  blok 64
Bloklar : 0, 64, 128, 192
200     : 192–255 bloğunda  →  Ağ = 192.168.10.192
Broadcast : 192.168.10.255
Hostlar   : 192.168.10.193 – 192.168.10.254     (62 host)

8.5 Vaka 1 — Gateway host aralığının dışında

Bir teknisyen yeni bir ağ yapılandırıyor:

Cihaz IP : 192.168.1.100/26
Gateway  : 192.168.1.64

Cihaz internete çıkamıyor.

8.5.1 Kanıt ne söylüyor

Hesaplayalım: /26, blok 64. 100 adresi 64–127 bloğunda, yani ağ 192.168.1.64.

Sorun görünür hâle geldi: 192.168.1.64 bu ağın ağ adresidir, bir host adresi değil. Ağ adresi hiçbir cihaza atanamaz, dolayısıyla gateway olarak da kullanılamaz.

Bu ağda gateway için kullanılabilecek adresler 192.168.1.65–192.168.1.126 arasındadır. Tipik seçim ilk kullanılabilir adrestir: 192.168.1.65.

Aynı hata broadcast tarafında da yapılır: 192.168.1.127 de bir host adresi değildir.

8.6 Vaka 2 — Aynı subnette mi?

A: 192.168.12.70/26
B: 192.168.12.120/26
C: 192.168.12.130/26

A hangileriyle doğrudan iletişim kurabilir?

8.6.1 Hesap

/26, blok 64. Bloklar: 0–63, 64–127, 128–191, 192–255.

A (70)  → 64–127 bloğu  → 192.168.12.64/26
B (120) → 64–127 bloğu  → 192.168.12.64/26   ✓ A ile aynı
C (130) → 128–191 bloğu → 192.168.12.128/26  ✗ farklı ağ

A ile B aynı subnettedir, doğrudan iletişim kurarlar. C farklı bir ağdadır; A’nın C’ye ulaşması için paketin router üzerinden geçmesi gerekir.

Importantİlk üç octet aynı diye aynı subnet sayılmaz

Üç adres de 192.168.12.x ile başlıyor ama üçü aynı ağda değil. 7. ve 8. haftaların temel bağlantısı budur: karar prefix’e aittir, adresin görünüşüne değil.

8.7 Sık yapılan beş hata

Hata Örnek Doğrusu
Ağ adresini host sanmak .64/26 bir cihaza verilmez İlk host .65
Broadcast’i host sanmak .127/26 bir cihaza verilmez Son host .126
Bloğu IP’den başlatmak “70’e 64 ekleyeyim” Bloklar sıfırdan: 0, 64, 128, 192
Prefix’i görmezden gelmek “İkisi de 192.168.1.x” /24, /26, /28 farklı sınırlar üretir
Toplam adresi host sanmak /26 = 64 host 64 toplam adres, 62 host

8.8 Alıştırma

Her adres için ağ adresi, broadcast, ilk host, son host ve host sayısını bulun. İlk dördü CIDR, son dördü noktalı ondalık maske kullanır.

  1. 192.168.1.70/26
  2. 172.16.8.201/27
  3. 192.168.50.33/28
  4. 10.0.3.99/26
  5. 10.20.30.77 / 255.255.255.224
  6. 172.18.4.145 / 255.255.255.240
  7. 10.0.0.200 / 255.255.255.128
  8. 192.168.22.230 / 255.255.255.224
# Prefix Blok Ağ Broadcast İlk host Son host Host
1 /26 64 192.168.1.64 192.168.1.127 192.168.1.65 192.168.1.126 62
2 /27 32 172.16.8.192 172.16.8.223 172.16.8.193 172.16.8.222 30
3 /28 16 192.168.50.32 192.168.50.47 192.168.50.33 192.168.50.46 14
4 /26 64 10.0.3.64 10.0.3.127 10.0.3.65 10.0.3.126 62
5 /27 32 10.20.30.64 10.20.30.95 10.20.30.65 10.20.30.94 30
6 /28 16 172.18.4.144 172.18.4.159 172.18.4.145 172.18.4.158 14
7 /25 128 10.0.0.128 10.0.0.255 10.0.0.129 10.0.0.254 126
8 /27 32 192.168.22.224 192.168.22.255 192.168.22.225 192.168.22.254 30
NoteDaha fazla alıştırma isteyenler için

Subnet soru havuzu sayfasında /24, /25–/28 ve /8–/16 düzeylerinde 40 ek soru ve cevap anahtarı bulunur. Bu sayfa isteğe bağlıdır: yukarıdaki sekiz soruyu rahat çözebiliyorsan sınav için yeterlisin.

8.9 Ekranda ne gördük

> ipconfig
   IPv4 Address. . . : 192.168.20.45
   Subnet Mask . . . : 255.255.255.192    ← /26, blok 64
   Default Gateway . : 192.168.20.1

   Hesap: 45 → 0–63 bloğu → ağ 192.168.20.0, broadcast .63
   Gateway .1, host aralığı .1–.62 içinde  ✓ tutarlı

> ping 192.168.20.70                       ← farklı blokta (64–127)
   ↑ bu hedef için paket doğrudan değil, gateway üzerinden gider

Subnetting bir kâğıt egzersizi değildir: cihazın her paket için verdiği kararın ta kendisidir.

8.10 Sınav provası

Önce kendi cevabını seç; sonra cevap anahtarında her şıkkın neden doğru veya yanlış olduğunu oku. Sınav maddeleri bu mantıkla yazılır.

Madde 1. /27 için blok büyüklüğü kaçtır?

  • A. 64
  • B. 16
  • C. 27
  • D. 32
  • E. 224

Madde 2. 255.255.255.224 hangi prefix’tir?

  • A. /28
  • B. /24
  • C. /26
  • D. /25
  • E. /27

Madde 3. 192.168.1.70/26 için ağ adresi ve broadcast adresi nedir?

  • A. Ağ 192.168.1.64, broadcast 192.168.1.127
  • B. Ağ 192.168.1.0, broadcast 192.168.1.255
  • C. Ağ 192.168.1.70, broadcast 192.168.1.134
  • D. Ağ 192.168.1.64, broadcast 192.168.1.191
  • E. Ağ 192.168.1.64, broadcast 192.168.1.128

Madde 4. /28 subnetinde klasik kullanımda kaç kullanılabilir host vardır?

  • A. 28
  • B. 14
  • C. 16
  • D. 30
  • E. 12

Madde 5. 172.16.8.201/27 için ilk kullanılabilir host adresi nedir?

  • A. 172.16.8.192
  • B. 172.16.8.201
  • C. 172.16.8.193
  • D. 172.16.8.194
  • E. 172.16.8.222

Madde 6. /26 prefix’i toplam kaç adres üretir ve bunun kaçı hosta verilebilir?

  • A. 64 adres, 64 host
  • B. 128 adres, 126 host
  • C. 26 adres, 24 host
  • D. 64 adres, 62 host
  • E. 62 adres, 62 host

Madde 7. Bir teknisyen 192.168.1.100/26 adresli cihaza gateway olarak 192.168.1.64 giriyor ve cihaz internete çıkamıyor. Neden?

  • A. Cihazın IP adresi geçersizdir
  • B. /26 gateway kullanımını desteklemez
  • C. Gateway adresi cihazın IP adresinden büyük olmak zorundadır
  • D. Gateway adresi her zaman .1 ile bitmelidir
  • E. 192.168.1.64 bu subnetin ağ adresidir ve bir cihaza atanamaz

Madde 8. 192.168.12.70/26 ve 192.168.12.130/26 adresli iki cihaz aynı subnette midir?

  • A. Hayır; 70 64–127, 130 ise 128–191 bloğundadır
  • B. Evet; ilk üç octet aynıdır
  • C. Belirsiz; gateway bilgisi olmadan karar verilemez
  • D. Hayır; ancak aynı switch’e bağlıysalar erişebilirler
  • E. Evet; ikisi de /26 kullanır

Madde 1 — Doğru: D. /27 → 255.255.255.224 → 256 − 224 = 32.

  • A yanlış: 64, /26’nın blok büyüklüğüdür.
  • B yanlış: 16, /28’in blok büyüklüğüdür.
  • C yanlış: 27 prefix uzunluğudur, blok büyüklüğü değil. En yaygın refleks hatası budur.
  • E yanlış: 224 maskenin son octet değeridir; blok büyüklüğü 256 − 224 = 32’dir.

Madde 2 — Doğru: E. 256 − 224 = 32 blok; bu /27’ye karşılık gelir.

  • A yanlış: /28 maskesi 255.255.255.240’tır.
  • B yanlış: /24 maskesi 255.255.255.0’dır.
  • C yanlış: /26 maskesi 255.255.255.192’dir.
  • D yanlış: /25 maskesi 255.255.255.128’dir.

Madde 3 — Doğru: A. Blok 64; 70 → 64–127. Sonraki blok 128, broadcast 128 − 1 = .127.

  • B yanlış: Bu /24 cevabıdır; prefix görmezden gelinmiş.
  • C yanlış: Blok IP’nin kendi değerinden başlatılmış — dersin özellikle uyardığı hata.
  • D yanlış: .191 bir sonraki bloğun (128–191) broadcast adresidir.
  • E yanlış: .128 sonraki bloğun ağ adresidir; broadcast ondan bir eksiktir.

Madde 4 — Doğru: B. 2^(32−28) = 16 toplam adres; ağ ve broadcast çıkınca 14.

  • A yanlış: 28 prefix uzunluğudur.
  • C yanlış: 16 toplam adrestir, host sayısı değil. İkisini karıştırmak sık yapılan hatadır.
  • D yanlış: 30, /27’nin host sayısıdır.
  • E yanlış: 16 toplam adresten 2 çıkarılır, 4 değil.

Madde 5 — Doğru: C. Ağ .192; ilk host ondan bir sonrakidir.

  • A yanlış: .192 ağ adresidir, hosta verilmez.
  • B yanlış: Sorudaki adresin kendisi; bloğun ilk hostu değil.
  • D yanlış: İlk host ağ adresinden bir sonrakidir, iki sonraki değil.
  • E yanlış: Bu son kullanılabilir host adresidir, ilk değil.

Madde 6 — Doğru: D. 2^(32−26) = 64; ağ ve broadcast çıkınca 62.

  • A yanlış: Ağ ve broadcast adresleri hosta verilemez.
  • B yanlış: Bunlar /25 değerleridir.
  • C yanlış: 26 prefix uzunluğudur, adres sayısı değil.
  • E yanlış: Toplam adres 64’tür; 62 yalnız host sayısıdır.

Madde 7 — Doğru: E. Blok 64; 100 → 64–127, ağ .64. Bu ağda gateway .65–.126 arasında olmalıdır.

  • A yanlış: 192.168.1.100 bu subnette geçerli bir host adresidir.
  • B yanlış: Prefix uzunluğu gateway kullanımını engellemez.
  • C yanlış: Böyle bir kural yoktur; gateway yalnız host aralığında olmalıdır.
  • D yanlış: Böyle bir kural yoktur; gateway yalnız host aralığında olmalıdır.

Madde 8 — Doğru: A. Farklı ağlardadırlar; iletişim için router gerekir.

  • B yanlış: İlk üç octetin aynı olması aynı subnet anlamına gelmez.
  • C yanlış: IP ve prefix verildiğinde karar tam olarak verilebilir.
  • D yanlış: Aynı switch’e bağlı olmak farklı IP ağlarını birleştirmez; router gerekir.
  • E yanlış: Aynı prefix uzunluğu aynı bloğa düşmeyi gerektirmez.

8.11 Tek sayfa özet

  • Dört adım: blok bul → IP’nin bloğunu bul (ağ) → sonraki bloktan 1 çıkar (broadcast) → aradakiler host.
  • Blok = 256 − maske değeri. Bloklar sıfırdan başlar.
  • /24→256, /25→128, /26→64, /27→32, /28→16.
  • Toplam adres = 2^(32−prefix), kullanılabilir host = toplam − 2.
  • Ağ ve broadcast adresleri hosta verilmez — gateway olarak da kullanılamaz.
  • Maske verilirse önce prefix’e çevir, sonra aynı yöntemi uygula.
  • İki adresin aynı subnette olup olmadığı yalnız prefix’le belirlenir; ilk üç octetin aynı olması yeterli değildir.

8.12 Bu bölümün kazanımları

Bu bölümü bitiren öğrenci:

  • Prefix, maske ve blok büyüklüğünü birbirine çevirir.
  • Verilen bir IP/prefix için ağ adresini bulur.
  • Verilen bir IP/prefix için broadcast adresini bulur.
  • Host aralığını ve kullanılabilir host sayısını hesaplar.
  • Ağ ve broadcast adreslerinin hosta verilemeyeceğini uygular.
  • İki adresin aynı subnette olup olmadığına karar verir.
  • Noktalı ondalık maskeyi prefix’e çevirip hesabı tamamlar.
Back to top