14 Bütünleştirici problem çözümü

Bu hafta yeni bir konu yok. Ağ bilgisi, terimleri tek tek sayabildiğinde değil, gerçek bir belirtide hangi kanıtın ne anlama geldiğini birleştirebildiğinde işe yarar. Bu bölüm önceki on üç haftayı tek bir düşünme süreci altında topluyor ve finale hazırlıyor.

Bütünleştirici problem çözümünde küçük ofis ağı, DHCP/DNS/Wi-Fi vakaları ve kanıt zinciri.

Bu haftanın kapsamı

Sınavda sorulur: dönemin tamamı. Bu bölümdeki 20 soruluk deneme sınavı final biçiminin birebir örneğidir.

Sınav dışı (bilgi amaçlı): ayrıntılı IPv6 sorun giderme. IPv6 bu derste tanıma düzeyindedir: ::1, fe80::/10 ve dual stack’in ötesinde hesap beklenmez.

14.1 Elindeki kanıtlar seni tek bir sonuca götürüyor mu — yoksa tahmin mi ediyorsun?

Fark şudur: tahmin bir çözümle başlar (“router’ı yeniden başlatalım”), kanıt bir gözlemle başlar ve çözümü sona bırakır.

Belirti → Kapsam → Kanıt → Hipotez → Ayırıcı test → Sınırlı düzeltme → Doğrulama

Bu zincir her soruna uzun bir prosedür uygulamak için değil, hangi sonuca hangi kanıtla vardığını görünür kılmak içindir.

14.1.1 Hızlı karar ağacı

Bağlantı/link var mı?
├─ Hayır → fiziksel / Wi-Fi
└─ Evet
   ↓
Geçerli IP / prefix / gateway var mı?
├─ Hayır veya 169.254.x.x → DHCP / yapılandırma
└─ Evet
   ↓
Gateway erişiliyor mu?
├─ Hayır → yerel ağ, prefix veya gateway
└─ Evet
   ↓
Uzak IP erişiliyor mu?
├─ Hayır → dış erişim / ISP / yönlendirme
└─ Evet
   ↓
DNS çözülüyor mu?
├─ Hayır → DNS
└─ Evet
   ↓
Uygulama yanıtlıyor mu?
├─ Hayır → port, uygulama, firewall veya uzak hizmet
└─ Evet → zincir çalışıyor

14.2 Vaka 1 — DHCP mi, internet mi?

Wi-Fi       : bağlı
IPv4        : 169.254.44.18
Subnet mask : 255.255.0.0
Gateway     : yok
DNS         : yok

Aynı sınıftaki diğer cihazlar internete erişiyor.

Yorum. En güçlü kanıt 169.254.x.x link-local adresidir: hiçbir DHCP sunucusu bu adresi dağıtmaz. Gateway ve DNS’in de boş olması aynı bulguyu tamamlıyor — DHCP’den gelen dört bilginin tamamı eksik. Tek cihazın etkilenmesi ISP hipotezini eler.

Sonraki en küçük test. Wi-Fi bağlantısını doğrula, ipconfig /release ve /renew ile yeni yapılandırma iste, normal IP/gateway/DNS gelip gelmediğini kontrol et.

Yanlış refleks: “DNS’i 8.8.8.8 yapalım.” Cihazın henüz adresi yok; 8.8.8.8’e ulaşamaz.

14.3 Vaka 2 — DNS

IP                    : 192.168.20.45/24
Gateway               : 192.168.20.1
ping 192.168.20.1     : başarılı
ping 1.1.1.1          : başarılı
nslookup example.com  : timeout
curl https://example.com : Could not resolve host

Yorum. Dört bilginin ilk üçü sağlam ve dış erişim çalışıyor. İki ayrı test isim çözme aşamasında takılıyor. En güçlü hipotez DNS yapılandırması veya DNS sunucusuna erişim.

Sonraki en küçük test. ipconfig /all ile hangi DNS adresinin alındığını kontrol et; beklenmeyen bir değer varsa DHCP/router yapılandırmasını doğrula.

Bu vaka 13. haftadaki yanlış DNS dağıtımı riskinin neden önemli olduğunu da gösterir.

14.4 Vaka 3 — Aynı subnet mi?

A: 192.168.10.70/26
B: 192.168.10.130/26

A, B’yi aynı yerel ağda sanıyor.

Hesap. /26 → blok 64. Bloklar: 0–63, 64–127, 128–191, 192–255.

A → 192.168.10.64/26
B → 192.168.10.128/26

Aynı subnette değiller. İletişim için router gerekir.

İlk üç octet aynı diye aynı subnet sayılmaz

Prefix hesaba katılmadan “ikisi de 192.168.10.x” demek yetersizdir. 7. ve 8. haftaların temel bağlantısı budur.

14.5 Vaka 4 — Wi-Fi mı, ISP mi?

Koşul	Sonuç
Wi-Fi, uzak oda	28 Mbps
Wi-Fi, AP yanı	170 Mbps
Ethernet	490 Mbps
Ethernet, başka test sunucusu	475 Mbps

Yorum. Ethernet sonuçları tutarlı ve yüksek — hat ve ISP çalışıyor. Wi-Fi mesafeyle belirgin biçimde düşüyor. Kanıt kablosuz kapsama/kanal/ortam koşullarını işaret ediyor.

İlk adım router değiştirmek veya ISP arıza kaydı açmak değil; AP yerleşimi, kanal yoğunluğu ve fiziksel engelleri incelemektir.

14.6 Vaka 5 — Tanıdık SSID yeterli mi?

Bir öğrenci kafeteryada Kampus-WiFi ağına bağlanıyor. Birkaç dakika sonra beklenmeyen bir oturum açma sayfası parola ve MFA kodu istiyor.

Yorum. SSID tek başına AP’nin kimliğini doğrulamaz. Durum sahte AP / evil twin olasılığıyla uyumludur. Kullanıcı bilgi girmemeli, bağlantıyı kesmeli, kurumun gerçek bağlantı yöntemini doğrulamalıdır.

Bu vaka 5. haftadaki SSID kavramını 13. haftadaki güvenlik bilgisiyle birleştirir.

14.7 Çekirdek kavram haritası

Kavram	Cevapladığı soru
Switch / MAC	Aynı LAN içindeki çerçeve nereye gider?
Router / gateway	Hedef başka subnetteyse ilk yerel hedef kim?
DHCP	Cihaz IP, prefix, gateway ve DNS’i nasıl otomatik alır?
DNS	Alan adını hangi hizmet çözer?
ARP	Yerel bir IPv4 hedefinin MAC’i nasıl bulunur?
NAT	Özel adresler dışarıda nasıl temsil edilir?
Subnetting	Bu adres hangi ağda, sınırları nerede?
Wi-Fi	Kanal, kapsama ve ortak hava süresi performansı nasıl etkiler?
Performans	Throughput, gecikme, jitter ve kayıp hangi farklı deneyimler?
Güvenlik	Hangi varlık hangi zafiyet yüzünden risk altında?
Komutlar	Hangi test hangi soruya cevap verir?

14.8 Deneme sınavı — 20 madde

Bu 20 madde final biçiminin birebir örneğidir: her madde beş şıklıdır ve dönemin tamamını tarar. Önce kendin çöz, sonra cevap anahtarındaki gerekçeleri oku.

1. Bir dizüstü bilgisayarda Wi-Fi simgesi dolu, hiçbir web sitesi açılmıyor, ancak aynı ağdaki yazıcıya çıktı gönderilebiliyor. Bu kanıt neyi gösterir?

A. Bilgisayarın ağ kartı arızalı
B. Yazıcı internet üzerinden çalışıyor
C. Wi-Fi bağlantısı kurulamamış
D. Tarayıcının güncellenmesi gerekiyor
E. Yerel ağ çalışıyor, internet erişimi çalışmıyor

2. Bir katta 12 bilgisayar aynı anda ağa erişimini kaybetti. Bu cihazlar birbirlerini de göremiyor; diğer katlar ve Wi-Fi kullanıcıları etkilenmemiş. En güçlü ilk hipotez hangisidir?

A. O cihazların bağlı olduğu switch arızalanmıştır
B. O katta elektrik kesintisi olmuştur
C. Access point arızalanmıştır
D. ISP bağlantısı kopmuştur
E. Router arızalanmıştır

3. Bir bilgisayarda kablo her iki uçta takılı görünüyor, ancak switch portunda link ışığı yanmıyor. İlk yapılacak en makul iş hangisidir?

A. DNS sunucusunu değiştirmek
B. Bilinen sağlam bir kabloyla değiştirip sonucun değişip değişmediğine bakmak
C. Bilgisayarın IP adresini elle vermek
D. Switch’i yeniden başlatmak
E. Tarayıcının önbelleğini temizlemek

4. Bir bilgisayarda ipconfig çıktısı şu satırı içeriyor ve switch portunda link ışığı yanmıyor:

Media State . . . . . . . . . . . : Media disconnected

İlk incelenecek katman hangisidir?

A. Ağ (Katman 3)
B. Taşıma (Katman 4)
C. Fiziksel (Katman 1)
D. Uygulama
E. Veri bağlantı (Katman 2)

5. SSID fiziksel access point’in kendisi midir?

A. Evet; SSID access point’in seri numarasıdır
B. Hayır; SSID istemcinin MAC adresidir
C. Hayır; SSID kanal numarasının başka bir adıdır
D. Hayır; SSID ağ adıdır ve aynı SSID’yi birden fazla AP yayınlayabilir
E. Evet; her SSID tek bir fiziksel cihaza karşılık gelir

6. IP adresi ile port numarası hangi iki farklı soruya cevap verir?

A. IP hangi uygulamaya, port hangi cihaza gidileceğini belirtir
B. İkisi de aynı soruya cevap verir, biri yedektir
C. IP donanımı, port yazılımı tanımlar
D. IP yerel ağda, port yalnız internette kullanılır
E. IP hangi cihaza, port hangi uygulama/hizmet ucuna gidileceğini belirtir

7. IPv4 adresi kaç bittir ve her octet hangi aralıkta değer alır?

A. 32 bit; her octet 0–255
B. 32 bit; her octet 0–127
C. 128 bit; her octet 0–255
D. 32 bit; her octet 1–254
E. 64 bit; her octet 0–255

8. /27 için blok büyüklüğü kaçtır?

A. 64
B. 32
C. 16
D. 27
E. 224

9. Bir cihazın internete çıkabilmesi için gereken dört bilgi arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

A. IP adresi ve prefix
B. Varsayılan ağ geçidi
C. Hedef sunucunun MAC adresi
D. Alt ağ maskesi (prefix)
E. DNS sunucusu adresi

10. Bant genişliği ile throughput arasındaki fark nedir?

A. Bant genişliği kablolu, throughput kablosuz ağlar için kullanılır
B. Bant genişliği indirme, throughput yükleme hızıdır
C. İkisi aynı şeyin farklı adlarıdır
D. Bant genişliği bağlantının kapasitesi, throughput gerçek koşullarda taşınan veri hızıdır
E. Bant genişliği gerçek hız, throughput teorik kapasitedir

11. 36 uç cihaz, 2 access point, 1 router uplink ve 5 büyüme portu için en az kaç switch portu gerekir?

A. 43
B. 41
C. 38
D. 39
E. 44

12. Sorun giderirken kanıt toplamaya neden en alt katmandan başlanır?

A. Alt katman bozukken üst katman testleri de başarısız olur ve yanıltıcı sonuç verir
B. Üst katman testleri teknik olarak çalıştırılamaz
C. Üst katman komutları daha uzun sürede sonuç verir
D. Alt katman arızaları her zaman daha sık görülür
E. Alt katman onarımı her zaman daha ucuzdur

13. Zafiyet ile tehdit arasındaki fark nedir?

A. Tehdit yalnız yazılımsal, zafiyet yalnız donanımsaldır
B. Tehdit zarara yol açabilecek olay/aktör; zafiyet tehdidin yararlanabileceği zayıflıktır
C. Zafiyet dış saldırganı, tehdit iç kullanıcıyı ifade eder
D. Zafiyet zarara yol açan olay; tehdit sistemdeki zayıflıktır
E. İkisi aynı kavramın farklı adlarıdır

14. Kanıta dayalı sorun çözme zinciri hangi sırayla ilerler?

A. Kapsam → kanıt → belirti → hipotez → doğrulama
B. Hipotez → belirti → kapsam → kanıt
C. Belirti → kapsam → kanıt → hipotez → ayırıcı test → sınırlı düzeltme → doğrulama
D. Belirti → düzeltme → kanıt → doğrulama
E. Kapsam → düzeltme → belirti → hipotez

15. Tahmin ile kanıta dayalı yaklaşım arasındaki temel fark nedir?

A. İkisi de aynı sonuca ulaşır, yalnız sıra farklıdır
B. Tahmin daha hızlıdır, bu yüzden tercih edilir
C. Kanıt yalnız yazılı kayıt tutulduğunda anlamlıdır
D. Tahmin bir çözümle başlar; kanıt bir gözlemle başlar ve çözümü sona bırakır
E. Kanıt yalnız kurumsal ağlarda gereklidir

16. Bir cihazda adres 169.254.44.18, gateway ve DNS boş. Aşağıdakilerden hangisi kanıta dayanmayan bir müdahaledir?

A. Aynı ağdaki başka cihazların durumunu sormak
B. ipconfig /release ve /renew çalıştırmak
C. ipconfig /all ile mevcut yapılandırmayı görüntülemek
D. Wi-Fi bağlantısını doğrulamak
E. DNS sunucusunu 8.8.8.8 olarak elle ayarlamak

17. curl -i komutu HTTP/1.1 500 Internal Server Error döndürüyor. Aşağıdakilerden hangisi kanıtla çelişen bir müdahaledir?

A. Kabloyu değiştirmek
B. İsteği birkaç dakika sonra yeniden denemek
C. Aynı isteği başka bir istemciden denemek
D. Sunucu tarafındaki uygulama kayıtlarını incelemek
E. İsteğin başka bir yolu (endpoint) denemek

18. Aynı hat üzerinde Ethernet 490 Mbps, Wi-Fi uzak odada 25 Mbps ölçülüyor. Hangi müdahale kanıtla desteklenmez?

A. AP yerleşimini gözden geçirmek
B. ISP’ye hat arızası kaydı açmak
C. Aynı odada Wi-Fi ölçümü yapıp karşılaştırmak
D. Access point’i kullanım alanına daha yakın bir noktaya taşımayı değerlendirmek
E. Kanal yoğunluğunu incelemek

19. Bir sınıfta tüm cihazlar 169.254.x.x adresi almış. Hipotez nasıl değişir?

A. Öğrencilerin cihazlarında aynı yazılım hatası vardır
B. Her cihazın ağ kartı ayrı ayrı arızalanmıştır
C. Tek istemci sorunu değil; DHCP hizmetinin kendisi veya ona ulaşan yol sorunludur
D. Cihazların DNS ayarları yanlıştır
E. İnternet hattı kesilmiştir

20. Bir binada yalnız 3. kattaki cihazlar etkilenmiş ve bu cihazlar birbirlerini de göremiyor. Kapsam kanıtı hangi hipotezi öne çıkarır?

A. DNS sunucusu
B. Binanın ana router’ı
C. Kullanıcıların tarayıcıları
D. O katın switch’i veya o segmentin yerel altyapısı
E. ISP bağlantısı

Cevaplar ve gerekçeler

1 — Doğru: E. Yazıcıya çıktı gidebilmesi cihazların birbirine ulaştığını, yani yerel ağın çalıştığını kanıtlar. Kırılan tek şey bu ağın dışına çıkış.

A yanlış: Ağ kartı arızalı olsaydı hiçbir yerel iletişim kurulamazdı.
B yanlış: Yerel yazıcıya erişmek için internet gerekmez; yazıcı aynı LAN içindedir.
C yanlış: Bağlantı kurulamasaydı yazıcıya da ulaşılamazdı. Yerel erişim bağlantıyı doğruluyor.
D yanlış: Tüm siteler açılmıyor ve kanıt ağ düzeyini gösteriyor; tek bir uygulamanın güncellenmesi bunu açıklamaz.

2 — Doğru: A. Etkilenen cihazların birbirini de görememesi belirleyici kanıttır: sorun dışarı çıkışta değil, o cihazları bir araya getiren noktada.

B yanlış: Elektrik kesintisi cihazların tamamını kapatırdı; burada bilgisayarlar çalışıyor, yalnız ağ erişimi yok.
C yanlış: Wi-Fi kullanıcıları etkilenmemiş; AP çalışıyor.
D yanlış: ISP kopsaydı tüm bina internetsiz kalır ama yerel iletişim çalışmaya devam ederdi.
E yanlış: Router arızasında yerel iletişim sürerdi; burada cihazlar birbirini bile göremiyor. Ayrıca diğer katlar etkilenmemiş.

3 — Doğru: B. Link ışığı yoksa fiziksel bağlantı kurulmamıştır. Bilinen sağlam bir kabloyla test, tek değişkeni değiştiren en ucuz ayırıcı testtir.

A yanlış: Fiziksel bağlantı kurulmamışken isim çözme hiç devreye girmez.
C yanlış: Sinyal yokken IP yapılandırmasına dokunmak hiçbir kanıt üretmez ve çalışan ayarları bozma riski taşır.
D yanlış: Tüm portları etkileyen geniş bir müdahaledir; tek portluk bir belirtide en küçük test değildir.
E yanlış: En üst katmandan başlamak, alt katman kopukken tamamen boşa iştir.

4 — Doğru: C. Media disconnected, arayüzde hiç sinyal görülmediği anlamına gelir; bitler ortama hiç girmemiştir. Link ışığının da yanmaması aynı kanıtı ikinci kez doğrular.

A yanlış: IP yapılandırması ancak arayüz bağlıyken anlamlıdır. Fiziksel bağlantı yokken IP testleri de başarısız olur ve bu başarısızlık sana adresleme hakkında bilgi vermez.
B yanlış: Port ve hizmet testleri paketin hedefe ulaşabildiği varsayımına dayanır. Burada ortama hiç sinyal verilmemiştir.
D yanlış: Tarayıcı veya uygulama ayarlarını incelemek, kablo takılı değilken en pahalı ve en yanıltıcı adımdır.
E yanlış: Katman 2 çerçeve teslimiyle ilgilenir; ortama hiç sinyal verilmemişken bu katman da test edilemez.

5 — Doğru: D. Bir kurumda onlarca AP aynı SSID’yi yayınlayabilir; roaming bunun üzerine kuruludur.

A yanlış: SSID kullanıcının belirlediği bir isimdir, donanım kimliği değil.
B yanlış: SSID ağ adıdır; istemcinin MAC adresiyle ilgisi yoktur.
C yanlış: Kanal frekans planına aittir; SSID ağın adıdır.
E yanlış: Aynı ad birden çok AP tarafından yayınlanabilir.

6 — Doğru: E. 192.0.2.20:443 gösteriminde IP cihazı, port o cihazdaki hizmet ucunu belirler.

A yanlış: Roller ters çevrilmiş.
B yanlış: Farklı sorulara cevap verirler; biri diğerinin yedeği değildir.
C yanlış: IP bir yapılandırma adresidir; donanım kimliği MAC’tir.
D yanlış: Portlar yerel ağdaki iletişimde de kullanılır.

7 — Doğru: A. IPv4 32 bittir; 8 bitlik dört octete ayrılır ve 8 bit 0–255 arası değer üretir.

B yanlış: 0–127 7 bitlik bir aralıktır; octet 8 bittir.
C yanlış: 128 bit IPv6’dır ve octet değil hexadecimal gruplarla yazılır. Cazip çeldirici.
D yanlış: Octet aralığı 0–255’tir; 0 ve 255 de geçerli octet değerleridir.
E yanlış: 64 bitlik bir IP sürümü bu derste yoktur.

8 — Doğru: B. /27 → 255.255.255.224 → 256 − 224 = 32.

A yanlış: 64, /26’nın blok büyüklüğüdür.
C yanlış: 16, /28’in blok büyüklüğüdür.
D yanlış: 27 prefix uzunluğudur, blok büyüklüğü değil. En yaygın refleks hatası budur.
E yanlış: 224 maskenin son octet değeridir; blok büyüklüğü 256 − 224 = 32’dir.

9 — Doğru: C. MAC adresleri yalnız aynı yerel ağ içinde anlam taşır ve ihtiyaç anında ARP ile öğrenilir; önceden bilinmesi gerekmez.

A yanlış: Cihazın kimliği ve kendi ağının sınırını belirler.
B yanlış: Kendi ağının dışına çıkış kapısıdır.
D yanlış: Prefix, cihazın ihtiyaç duyduğu dört bilgiden biridir.
E yanlış: İsimleri IP’ye çevirmek için gereklidir.

10 — Doğru: D. Kapasite ile gerçekleşen hız aynı şey değildir.

A yanlış: İki terim de her iki ortamda kullanılır.
B yanlış: Ayrım yön değil; kapasite ile gerçekleşen hız arasındadır.
C yanlış: Aralarındaki fark bu haftanın temel ayrımıdır.
E yanlış: Tanımlar ters çevrilmiş.

11 — Doğru: E. 36 + 2 + 1 + 5 = 44.

A yanlış: Toplama hatası; bir port eksik.
B yanlış: Uplink veya büyüme payının bir kısmı atlanmış; doğru toplam 44’tür.
C yanlış: Yalnız uç cihazlar ve AP’ler sayılmış; uplink ve büyüme payı atlanmış.
D yanlış: Büyüme payı unutulmuş.

12 — Doğru: A. Kablo takılı değilken nslookup da başarısız olur; bu başarısızlık DNS hakkında hiçbir şey söylemez.

B yanlış: Çalıştırılabilir; güvenilir biçimde yorumlanamaz.
C yanlış: Süre değil, sonucun yorumlanabilirliği belirleyicidir.
D yanlış: Sıklık gerekçe değildir; sorun kanıtın yorumlanabilirliğidir.
E yanlış: Maliyet sıralamayı belirlemez.

13 — Doğru: B. Tehdit dışarıdan gelir, zafiyet sendedir. Tehdidi ortadan kaldıramazsın; zafiyeti kapatabilirsin.

A yanlış: İkisi de yazılım, donanım veya insan kaynaklı olabilir.
C yanlış: Ayrım iç/dış değildir; olay ile zayıflık arasındadır.
D yanlış: Tanımlar yer değiştirmiş — en sık yapılan karışıklık budur.
E yanlış: Risk cümlesi ancak ikisi ayrıldığında kurulur.

14 — Doğru: C. Zincirin amacı hangi sonuca hangi kanıtla varıldığını görünür kılmaktır.

A yanlış: Belirti zincirin başlangıcıdır; kapsam ondan sonra belirlenir.
B yanlış: Hipotez kanıttan sonra kurulur, önce değil.
D yanlış: Düzeltme kanıttan önce gelirse yapılan işlem tahmine dayanır ve durumu değiştirerek kanıtı yok eder.
E yanlış: Sıra tamamen bozulmuş.

15 — Doğru: D. “Router’ı yeniden başlatalım” bir çözümdür; ipconfig çıktısına bakmak bir gözlemdir.

A yanlış: Tahmin doğrulanabilir bir gerekçe üretmez.
B yanlış: Yanlış tahmin durumu değiştirerek kanıtı yok eder ve süreci uzatır.
C yanlış: Kayıt yararlıdır ama farkı yaratan şey akıl yürütmenin sırasıdır.
E yanlış: Ölçek fark etmez; akıl yürütme aynıdır.

16 — Doğru: E. Cihazın henüz geçerli adresi ve gateway’i yok; 8.8.8.8’e ulaşamaz. En yaygın yanlış refleks budur.

A yanlış: Kapsam belirlemek en ucuz daraltmadır; uygundur.
B yanlış: Belirtinin gösterdiği hipotezi (DHCP) doğrudan test eder.
C yanlış: Kanıt toplayan, durumu değiştirmeyen uygun bir adımdır.
D yanlış: Kanıt zincirinin alt adımını kontrol eder; uygundur.

17 — Doğru: A. Bir HTTP yanıtının gelmiş olması alttaki tüm katmanların çalıştığını kanıtlar; fiziksel katmana müdahale kanıta aykırıdır.

B yanlış: Geçici sunucu hatası olasılığını sınayan makul bir adımdır.
C yanlış: Kapsamı belirleyen makul bir testtir.
D yanlış: 500 sunucudaki uygulamanın hatasıdır; doğru yöne bakar.
E yanlış: Uygulama düzeyinde daraltma yapar; uygundur.

18 — Doğru: B. Ethernet sonucu hattın hızlı olduğunu kanıtlıyor; ISP’yi işaret eden hiçbir kanıt yok.

A yanlış: Kanıt kablosuz kapsamayı işaret ediyor; uygundur.
C yanlış: Tek değişkeni (mesafeyi) değiştiren uygun bir testtir.
D yanlış: Kanıt kablosuz kapsamayı işaret ediyor; uygundur.
E yanlış: Kablosuz performansın temel belirleyicilerinden biridir.

19 — Doğru: C. Kapsamın genişlemesi şüpheyi istemciden ortak bileşene taşır.

A yanlış: Farklı cihazlarda aynı hatanın eşzamanlı ortaya çıkması olasılık dışıdır; kanıt ortak ağ hizmetini işaret ediyor.
B yanlış: Aynı anda tüm kartların bozulması olasılık dışıdır.
D yanlış: Yanlış DNS’te cihazlar geçerli IP alır, yalnız isim çözme bozulur.
E yanlış: Hat kesintisi DHCP’nin yerel adres dağıtmasını engellemez.

20 — Doğru: D. Cihazların birbirini görememesi yerel iletimi, kapsamın tek kat olması ise merkezî ama yerel bir arızayı işaret eder.

A yanlış: DNS bozuksa yerel iletişim etkilenmez.
B yanlış: Router arızasında yerel iletişim sürerdi ve tüm katlar etkilenirdi.
C yanlış: Tarayıcı sorunu cihazların birbirini görememesini açıklamaz.
E yanlış: ISP kopsaydı tüm bina internetsiz kalır, yerel iletişim sürerdi.

14.9 Final için çalışma stratejisi

Terim listesi ezberlemek yerine her başlıkta üç soruyu cevapla:

Bu kavram hangi problemi çözüyor?
Sorun olduğunda hangi kanıtı görürüm?
Hangi benzer kavramla karıştırılmamalı?

Örnek:

DHCP
- Problem  : istemciye otomatik ağ yapılandırması vermek
- Kanıt    : IP/prefix/gateway/DNS birlikte gelir; 169.254.x.x sorun işareti
- Karıştırma: DNS isim çözer, DHCP isim çözmez

En çok karıştırılan çiftler — bunları ayırabiliyorsan finalin büyük kısmını çözersin:

Bu	Şununla karıştırılır	Ayıran soru
NAT	Firewall	Trafiği inceliyor mu?
MAC	IP	Yerel mi, ağlar arası mı?
IP TTL	DNS TTL	Hop sayacı mı, önbellek süresi mi?
Bant genişliği	Throughput	Kapasite mi, gerçekleşen mi?
Gecikme	Throughput	Ne kadar sürede mi, ne kadar çok mu?
Kapsama	Kapasite	Ulaşıyor mu, taşıyor mu?
Tehdit	Zafiyet	Dışarıdan mı, bendeki açık mı?
Switch portu	TCP portu	Fiziksel mi, yazılımsal mı?
SSID	Access point	İsim mi, cihaz mı?

14.10 Tek sayfa özet

Son hafta yeni konu değil, bütünleştirme haftasıdır.
Zincir: belirti → kapsam → kanıt → hipotez → ayırıcı test → sınırlı düzeltme → doğrulama.
Tahmin bir çözümle başlar, kanıt bir gözlemle.
169.254.x.x → DHCP; yalnız isimler bozuk → DNS; ilk üç octet aynı ama prefix farklı → ayrı ağlar.
Kablosuz şikâyetinde Ethernet karşılaştırması en güçlü tek hamledir.
SSID kimlik kanıtı değildir; DHCP gateway ve DNS de dağıtır.
Finalde ölçülen şey terim bilgisi değil, kanıtı doğru yorumlayabilmektir.
IPv6 tanıma düzeyindedir: ::1, fe80::/10, dual stack.

14.11 Bu bölümün kazanımları

Bu bölümü bitiren öğrenci:

Kanıt zincirinin adımlarını doğru sırayla uygular.
Kanıta dayanmayan refleks müdahaleyi tanır ve reddeder.
Kapsam kanıtını kullanarak hipotez uzayını daraltır.
En çok karıştırılan kavram çiftlerini ayırır.
Çoklu kanıt kümesinden tek bir hipoteze varır.
İki hipotezi ayıran en küçük testi seçer.