Koleksiyonlar, değiştirilebilirlik ve referans sezgisi

NoteBu bölümün videosu

Geçen hafta listeyi kısaca gördünüz. Bu hafta listeyle birlikte Python’ın öteki üç koleksiyonunu, yani demeti, sözlüğü ve kümeyi kullanacağız. Koleksiyon, birden çok değeri bir arada tutan yapıdır. Bölümün ağırlığı iki fikirde: değiştirilebilirlik (mutability), yani bir değerin oluşturulduktan sonra değişip değişemeyeceği, ve aynı nesneye referans verme (aliasing), yani iki adın aynı nesneyi göstermesi. Nesne tabanlı programlamaya geçtiğimizde en çok bu iki fikre ihtiyacımız olacak.

Bu sayfadaki kod hücreleri kendiliğinden çalışmaz. Her hücrede önce çıktıyı tahmin edin, sonra Run Code düğmesine basın. Kodu değiştirip yeniden çalıştırabilir, Start Over ile ilk hâline döndürebilirsiniz.

Bu bölümün kapsamı

NoteSınavda sorulur

• list, tuple, dict ve set arasından uygun koleksiyonu seçme
• b = a sonrası iki adın aynı nesneyi göstermesi
• is ile == farkı
• copy() ile bağımsız kopya almak, sığ kopyada neyin ortak kaldığı
• Demet değişmez olsa da içindeki değiştirilebilir nesnenin değişebilmesi
• Sözlükte olmayan anahtar: KeyError, in ve .get()
• Sözlükte .keys(), .values() ve .items() görünümleri
• sorted() ile .sort() farkı

NoteSınav dışı (bilgi amaçlı)

• copy.deepcopy() ayrıntıları
• collections modülündeki yardımcı yapılar
• Küme işlemleri (birleşim, kesişim) ayrıntısı

Bu başlıklar konunun devamıdır. İleride karşınıza çıkar, ama bu derste ezberlemeniz beklenmiyor.

Not defterindeki dört işi C’de nasıl yapardınız?

Bir dersin not defterini programa taşıyorsunuz. Defterde her öğrencinin numarası, adı ve notu var. Program şu dört işi yapacak:

1. Bir notu değiştirmeden önce defterin yedeğini almak
2. Numarası verilen öğrencinin notunu bulmak
3. Aynı öğrenciyi iki kez kaydetmemek
4. Notları sıralı yazdırmak, ama defterdeki sırayı bozmamak

Programlama Temelleri’nde C ile yazdığınız programları düşünün. Bu işlerin her birini C’de nasıl yapardınız? Okumaya devam etmeden önce her iş için bir satır yazın. Python bilmeniz gerekmiyor: “diziyi döngüyle baştan sona tararım” da bir cevap.

Bölümde bu dört işin Python’da nasıl yazıldığını göreceğiz. Bölümün sonunda listenize döneceğiz.

Liste yerinde değişir

Geçen hafta string’in değiştirilemez (immutable) olduğunu gördünüz: upper() var olan metni değiştirmiyor, yeni bir string döndürüyordu. Liste ise değiştirilebilir (mutable) bir koleksiyondur. append() gibi metotlar yeni bir liste döndürmez, var olan listeyi değiştirir. Buna listeyi yerinde değiştirmek denir. Not defterinin yedeğine de bu yüzden ihtiyaç duyarız: liste değiştikten sonra eski hâli kaybolur.

Hücrede listeye eleman ekleyen ve listeden eleman çıkaran dört metot var. insert(0, 100) listenin başına 100 ekler. remove(85) listedeki ilk 85’i siler. pop() son elemanı listeden çıkarır ve döndürür. Son iki satır ne yazar?

Bir değerin listede olup olmadığını in ile sorarsınız: 90 in scores. Listede olmayan bir değeri remove() ile silmeye çalışırsanız ValueError alırsınız.

Deney: iki ad, bir liste

C’de iki int ya da iki struct değişkeni için b = a yazdığınızda a’daki değer b’ye kopyalanırdı. Python’da aynı satır bir liste için ne yapar? Aşağıdaki kodda yalnız second listesine 30 ekleniyor. İki print() ne yazar?

second = first yeni bir liste oluşturmaz. Python’da = kopya almaz, var olan nesneye bir ad daha bağlar. İki değişken adı aynı liste nesnesini gösterir.

Aliasing ve kopya

id() her nesneye özgü bir kimlik numarası döndürür. İki adın id() değeri aynıysa ikisi aynı nesneyi gösteriyordur. Aynı soruyu is ile de sorabiliriz. is, iki ifadenin aynı nesneyi gösterip göstermediğini sorar. == ise iki değerin eşit olup olmadığını sorar. Hücredeki son iki satır ne yazar?

ImportantBu fikir OOP’de sürekli karşımıza çıkacak

Gelecek haftalarda account, customer, order gibi değişkenler de birer nesneyi gösterecek. Bir nesneyi metotla (bu haftaki .append() gibi) değiştirdiğimizde, aynı nesneyi gösteren öteki adlar da yeni durumu görür. Bugünkü liste deneyi bunun küçük bir örneği.

Eşit ama aynı olmayan iki liste

Bu kez a ve b aynı değerlerle ayrı ayrı oluşturuluyor. İki satır ne yazar?

Her köşeli parantezli liste yazımı yeni bir liste nesnesi oluşturur. İçerikleri eşit olan iki liste, iki ayrı nesne olabilir.

Kopya oluşturmak

Not defterinin yedeği ayrı bir liste olmalı. Ayrı bir liste istiyorsak en açık yol .copy() çağırmaktır. Kopyaya 30 ekleniyor. Üç satır ne yazar?

Aynı listeyi list(original) ya da original[:] ile de kopyalayabilirsiniz. Bu derste okuması kolay olduğu için .copy() kullanacağız.

.copy() bir sığ kopya (shallow copy) alır: yalnız dıştaki listeyi kopyalar. Aşağıdaki listenin elemanları da birer liste. Kopyanın ilk iç listesine 99 ekleniyor. original değişir mi?

Sığ kopyada dış liste ayrılır, iç listeler iki kopyada ortak kalır. Bu hafta deepcopy ayrıntısına girmiyoruz. Kopya aldığınızda neyin ayrıldığını, neyin ortak kaldığını kendinize sormayı alışkanlık hâline getirin.

Demet değişmez, içindeki liste değişebilir

Demet (tuple) de liste gibi değerleri sırayla tutar, ama parantezle yazılır ve değiştirilemez. Bir koordinat ya da bir öğrencinin adıyla numarası gibi birlikte kalması gereken değerler için kullanılır. Demetin bir konumuna yeni değer atarsanız TypeError alırsınız:

point = (10, 20)
point[0] = 99  # TypeError

Demetin içinde liste gibi değiştirilebilir bir nesne durabilir. Aşağıdaki demet bir öğrencinin adını ve notlarını tutuyor. İkinci satır hata verir mi? Vermezse son satır ne yazar?

Demetin hiçbir konumuna yeni değer atanmadı. record[1] hâlâ aynı listeyi gösteriyor, değişen o listenin içeriği. Demet de az önceki iki ad gibi içindeki listeyi gösterir, onu kopyalamaz. Bu yüzden demetin değiştirilemez olması, içindeki listenin de değişmeyeceği anlamına gelmez.

Demet içinde değiştirilebilir nesne

Sözlük: numarayla kaydı bulmak

C’de numarası verilen öğrenciyi bulmak için diziyi baştan sona tarardınız. Python’da bu iş için sözlük (dictionary) kullanılır. Sözlük her anahtarı (key) bir değere (value) bağlar ve süslü parantezle yazılır. Anahtarı verince değere doğrudan ulaşırsınız. Python türü dict’tir.

Aşağıdaki sözlükte anahtarlar öğrenci numarası, değerler not. İkinci satır var olan bir kaydı değiştiriyor. Üçüncü satır sözlükte olmayan bir anahtara değer atıyor. Hücre ne yazar?

Olmayan bir anahtara değer atamak sözlüğe yeni bir kayıt ekler. Var olan anahtara atamak ise eski değeri değiştirir. Bu yüzden bir anahtar sözlükte yalnız bir kez bulunur.

Sözlükte olmayan anahtar

Olmayan bir anahtarı okumaya çalışırsak ne olur? Hücredeki sözlükte 103 yok. Dört satırdan hangisi hata verir, ötekiler ne yazar?

Olmayan bir anahtarı köşeli parantezle okumak KeyError verir. Anahtarın sözlükte olup olmadığını in ile sorarsınız. .get() ise anahtar yoksa hata vermez: None döndürür, ikinci bir değer verdiyseniz onu döndürür.

Sözlüğü dolaşmak

Bir sözlüğü doğrudan for ile dolaşırsanız ne alırsınız: anahtarları mı, değerleri mi? İlk döngü ne yazar?

Sözlüğü doğrudan dolaşmak yalnız anahtarları verir. Anahtarla değeri birlikte kullanmak için .items() yazılır.

• .keys() anahtarları verir
• .values() değerleri verir
• .items() (anahtar, değer) çiftlerini verir

Bu üç metodun döndürdüğü nesnelere görünüm (view) denir. Hücrenin son satırındaki gibi list() ile listeye çevrilebilirler.

Sözlük anahtarı neden her şey olamaz?

Sözlük ve küme, bir değeri hızlı bulmak için o değerden hesaplanan bir sayı kullanır. Bu sayıya hash denir. Bu yüzden sözlük anahtarının hashlenebilir olması, yani hash değerinin hesaplanabilmesi ve hiç değişmemesi gerekir. Başlangıç için şu kural yeter: değiştirilebilir list, dict ve set nesnelerini anahtar yapmayın:

lookup = {}
lookup[[1, 2]] = "değer"  # TypeError: unhashable type: 'list'

str, int ve içinde yalnızca değiştirilemez değerler bulunan demetler sık kullanılan anahtarlardır. 12. haftada kendi yazdığımız sınıflarda bu konuya __eq__ metoduyla birlikte döneceğiz.

Küme: her değer bir kez

Aynı öğrenciyi iki kez kaydetmemek için C’de yeni numarayı eklemeden önce diziyi tarardınız. Python’da bu kontrolü küme (set) kendisi yapar: küme her değeri yalnız bir kez tutar. Küme de süslü parantezle yazılır, ama anahtar ve değer çiftleri yerine tek tek değerler içerir. Python türü set’tir.

Hücrede 101 ikinci kez ekleniyor. len(registered) ne yazar?

Kümede sıra yoktur, bu yüzden registered[0] gibi indeksle eleman alamazsınız. Bir değerin kümede olup olmadığını in ile sorarsınız. Bir listedeki tekrarları atmak için set(scores) yazabilirsiniz. Boş küme set() ile oluşturulur, çünkü {} boş bir sözlüktür.

sorted() ve .sort()

Notları sıralı yazdırmak istiyoruz, ama defterdeki sıra bozulmamalı. Python’da adları birbirine benzeyen iki sıralama aracı var. Hücredeki ilk print(scores) ne yazar? Son satır ne yazar?

• sorted(scores) yeni bir liste döndürür, verilen listeyi değiştirmez.
• scores.sort() listeyi yerinde sıralar ve None döndürür.

Listeyi yerinde değiştiren append(), insert() ve remove() de None döndürür. Defterdeki sırayı korumak istiyorsanız sorted() kullanın. İleride nesnelerden oluşan listeleri sıralarken de bu ayrım geçerli olacak.

Soruya dönelim: dört iş Python’da

Bölümün başında not defteri programının dört işini C’de nasıl yapacağınızı sormuştuk. Python’daki karşılıkları şöyle:

İş	C’de	Python’da	Dikkat
Yedek almak	Diziyi döngüyle eleman eleman kopyalarsınız	backup = scores.copy()	backup = scores kopya almaz, iki ad aynı listeyi gösterir
Numarayla notu bulmak	Diziyi baştan sona tarar, numarayı karşılaştırırsınız	grades[101] ya da grades.get(101)	Olmayan anahtarı köşeli parantezle okumak KeyError verir
Aynı öğrenciyi iki kez kaydetmemek	Eklemeden önce diziyi tararsınız	registered.add(101)	Kümede sıra ve indeks yoktur
Sıralı yazdırıp sırayı korumak	Diziyi kopyalar, kopyayı sıralarsınız	sorted(scores)	scores.sort() asıl listeyi sıralar ve None döndürür

Listenizi tabloyla karşılaştırın. Yedek için “= ile atarım” yazdıysanız C derleyicisi de bunu kabul etmezdi: C’de bir dizi başka bir diziye = ile atanamaz. struct atamasında ise alanlar kopyalanırdı. Python’da = hiçbir türde kopya almaz. Sonraki haftalarda listelerin yerine kendi yazdığımız nesneler gelecek. Tablonun ilk satırındaki kural onlar için de geçerli.

Bölümde gördüğümüz dört koleksiyon yan yana:

Yapı	Ne tutar	Değiştirilebilir mi?	Bu bölümdeki örnek
list	sıralı değerler	evet	notlar: [70, 85, 90]
tuple	sabit sıralı grup	hayır	ad ve notlar: ("Ada", [70, 80])
dict	anahtar → değer	evet	öğrenci numarası → not
set	tekrarsız değerler	evet	kayıtlı öğrenci numaraları

Alıştırma: Doğru koleksiyonu seç

Aşağıdaki her ihtiyaç için list, tuple, dict ve set arasından en uygununu seçin ve nedenini bir cümleyle yazın:

1. Bir dersin haftalık konu sırası
2. Öğrenci numarasından öğrenci adına hızlı erişim
3. Sisteme giriş yapan benzersiz kullanıcı adları
4. Değişmemesi gereken (enlem, boylam) çifti

Tek bir doğru cevap aramayın, kullanım amacına bakın.

Alıştırma: Aliasing hatasını düzelt

Aşağıdaki kodda backup listesinin değişmeden kalması gerekiyor:

backup ayrı bir liste olsun diye tek bir satırı .copy() kullanarak değiştirin.

Alıştırma: Frekans sözlüğü

counts.get(word, 0) ifadesi anahtar yoksa 0 döndürür.

counts[word] = counts.get(word, 0) + 1

Sıra sizde: Basit envanter

Ürün kodlarını anahtar, stok miktarlarını değer olarak tutan bir sözlük oluşturun. Ardından:

• Bir ürünün stoğunu azaltın.
• Sözlükte olmayan bir ürünü program hata vermeden sorgulayın.
• .items() ile dolaşıp stoğu sıfır olan ürünleri listeleyin.
• Ürün kodlarını sorted() ile sıralayıp yazdırın.
• Ürün kodlarının neden benzersiz kaldığını açıklayın.

Son olarak şu soruyu cevaplayın: “Stok sıfırın altına düşmesin” kuralını bu sözlük yaklaşımında nerede koruyoruz? Bu sorunun cevabı, ileride sınıf metotlarına neden ihtiyaç duyacağımızı gösterecek.

Çalışır kod görevi: Envanter programını üç durumla çalıştırın: sözlükte olan bir ürün, olmayan bir ürün ve stoğu sıfır olan bir ürün. Üç durum da çıktıda görünmeli.

Sınav provası

Önce kendi cevabınızı seçin; sonra cevap anahtarında her şıkkın neden doğru veya yanlış olduğunu okuyun. Çeldiriciler uydurma değil, bu konuda gerçekten yapılan hatalardır. Sınav maddeleri de bu mantıkla yazılır.

Madde 1. Bir metindeki benzersiz kelimeleri tutmak için en uygun koleksiyon hangisidir?

• A. tuple; değiştirilemez olduğu için tekrar eklenemez
• B. set; aynı değeri yalnız bir kez tutar
• C. list; sıra korunduğu için tekrar sorunu oluşmaz
• D. str; kelimeler zaten metin olduğu için
• E. dict; anahtarlar sıralı tutulduğu için

Madde 2. Aşağıdaki program ne yazdırır?

record = ("Ada", [70, 80])
record[1].append(90)
print(record)

• A. ('Ada', [70, 80, 90]); demetin içindeki liste değişir
• B. ('Ada', [70, 80], 90)
• C. TypeError; demet değiştirilemez
• D. ('Ada', [70, 80]); demet içindeki liste kopyalanır
• E. AttributeError; demet elemanlarında metot çağrılamaz

Madde 3. Aşağıdaki program ne yazdırır?

first = [10, 20]
second = first
second.append(30)

print(first)
print(second)

• A. [10, 20, 30] ve [10, 20]
• B. [10, 20] ve [10, 20, 30]
• C. [10, 20, 30] ve [30]
• D. Her iki satırda da [10, 20, 30]
• E. Hata verir; bir listeyi iki ada bağlamak yasaktır

Madde 4. Aşağıdaki program ne yazdırır?

a = [1, 2]
b = [1, 2]

print(a == b)
print(a is b)

• A. True ve False
• B. False ve False
• C. Hata verir; listelerde is kullanılamaz
• D. True ve True
• E. False ve True

Madde 5. Aşağıdaki program ne yazdırır?

original = [10, 20]
copy = original.copy()
copy.append(30)

print(original)
print(copy)

• A. Hata verir; copy yerleşik bir addır ve değişken olarak kullanılamaz
• B. [10, 20] ve [30]
• C. [10, 20, 30] ve [10, 20]
• D. Her iki satırda da [10, 20, 30]
• E. [10, 20] ve [10, 20, 30]

Madde 6. Aşağıdaki program ne yazdırır?

original = [[1, 2], [3, 4]]
copy = original.copy()
copy[0].append(99)

print(original)

• A. [[1, 2], [3, 4]]; kopya tümüyle bağımsızdır
• B. TypeError; kopyalanmış listenin elemanları değiştirilemez
• C. [[1, 2, 99], [3, 4]]; iç listeler hâlâ paylaşılır
• D. [[1, 2], [3, 4], 99]
• E. [[99], [3, 4]]

Madde 7. stocks = {"P100": 2, "P200": 0} iken for x in stocks: döngüsünde x neyi alır?

• A. Anahtar ve değerleri sırayla tek tek
• B. (anahtar, değer) çiftlerini
• C. Hata verir; sözlük üzerinde doğrudan dolaşılamaz
• D. Değerleri
• E. Anahtarları; değer de gerekiyorsa .items() kullanılmalıdır

Madde 8. Aşağıdaki program ne yazdırır?

scores = [80, 60, 90]
ordered = sorted(scores)
print(scores)
print(ordered)

• A. [60, 80, 90] ve None
• B. [80, 60, 90] ve [60, 80, 90]
• C. Hata verir; sorted bir değişkene atanamaz
• D. Her iki satırda da [80, 60, 90]
• E. Her iki satırda da [60, 80, 90]

Madde 9. Aşağıdaki program ne yazdırır?

scores = [80, 60, 90]
result = scores.sort()
print(result)

• A. Hata verir; sort() dönüş değeri bir değişkene atanamaz
• B. [80, 60, 90]
• C. [60, 80, 90]
• D. None; list.sort() listeyi yerinde sıralar ve değer döndürmez
• E. True

Madde 10. Aşağıdaki program ne yazdırır?

grades = {101: 85, 102: 70}
print(grades.get(103, 0))
print(103 in grades)

• A. KeyError; 103 sözlükte yok
• B. 0 ve True
• C. 0 ve False
• D. None ve False
• E. 85 ve False

TipCevaplar ve gerekçeler

Madde 1. Doğru: B. Küme tekrarları kendiliğinden eler ve “bu kelime var mı?” sorusuna doğrudan cevap verir. Sıra önemli değilse en doğrudan seçimdir.

• A yanlış: Değiştirilemezliği “tekrar eklenemez” diye okumak kolaydır. Oysa değişmezlik tekrar içermediği anlamına gelmez; ("a", "a") geçerlidir.
• C yanlış: Liste en tanıdık koleksiyon olduğu için ilk akla gelen seçimdir. Ama liste aynı değeri birden çok kez tutar; benzersizliği elle sağlamak gerekir.
• D yanlış: Kelimeler zaten metin olduğu için ayrı bir yapıya gerek yokmuş gibi görünür. Ama metin, kelimeleri ayrı öğeler olarak tutan bir koleksiyon değildir.
• E yanlış: Sözlük anahtarları da tekil olduğu için bu seçim işe yarar gibi görünür. Ama gerekçe yanlıştır: benzersizliği sıra değil, anahtarların tekil olması sağlar. Değer tarafı da boşa gider; yalnız üyelik için küme yeterlidir.

Madde 2. Doğru: A. Demetin elemanları değişmedi, içindeki listenin durumu değişti. Demetin değişmez olması, elemanlarına yeni değer atanamayacağı anlamına gelir. record[1] hâlâ aynı listeyi gösterir; o listenin içeriği ise değiştirilebilir.

• B yanlış: append “sona ekle” diye okunduğunda değer demetin sonuna eklenmiş gibi görünür. Ama append demete değil, demetin içindeki listeye uygulanır.
• C yanlış: Demetin değiştirilemez olduğunu bilen öğrenci her değişikliğin hata vereceğini bekler. Oysa hata ancak record[1] = ... gibi bir atamada çıkar; burada demetin elemanına yeni değer atanmıyor.
• D yanlış: Demetin değişmezliği, içindeki listeyi korumak için kopyaladığı izlenimini verir. Oysa demet elemanlarını kopyalamaz; nesnelere referans tutar.
• E yanlış: Demetin metotları kısıtlı olduğu için elemanlarının da kısıtlı olduğu düşünülebilir. Ama eleman bir listedir; listenin metotları çağrılabilir.

Madde 3. Doğru: D. second = first yeni bir liste oluşturmaz; iki ad aynı liste nesnesini gösterir. Bir addan yapılan değişiklik diğerinden de görülür.

• A yanlış: Ekleme second adıyla yapıldı, ama iki ad aynı listeyi gösterdiği için iki satır da aynı çıkar.
• B yanlış: Atama kopya alsaydı böyle olurdu; oysa atama aynı listeye yalnızca ikinci bir ad verir.
• C yanlış: append listeyi sıfırlamaz; sonuna ekler.
• E yanlış: Aynı nesneye birden çok ad bağlamak geçerli ve yaygındır.

Madde 4. Doğru: A. İçerikleri eşittir ama bunlar iki ayrı liste nesnesidir. == değeri, is kimliği sorgular.

• B yanlış: Listelerde == eleman eleman karşılaştırır ve eşitlik doğrudur.
• C yanlış: is her nesne için geçerlidir.
• D yanlış: İçeriğin eşit olması, iki listenin aynı nesne olduğunu göstermez.
• E yanlış: Sonuçlar ters yazılmış.

Madde 5. Doğru: E. copy() yeni bir liste nesnesi oluşturur; iki ad artık ayrı nesneleri gösterir.

• A yanlış: copy anahtar sözcük değildir; ad olarak kullanılabilir.
• B yanlış: Kopya kaynağın elemanlarıyla başlar; boş değildir.
• C yanlış: Ekleme copy listesine yapıldı; değişen odur.
• D yanlış: Bu çıktı copy = original yazılsaydı görülürdü; copy() ise ayrı bir liste oluşturur.

Madde 6. Doğru: C. copy() yalnız bir düzey kopyalar: sığ kopya dış listeyi ayırır, içteki nesneler paylaşılır. copy[0] ile original[0] aynı iç listeyi gösterir.

• A yanlış: copy() adı tam bir kopya alındığı izlenimini verir. Bu ancak derin kopya alınsaydı doğru olurdu.
• B yanlış: Kopyanın asıl listeyi korumak için kilitlendiği düşünülebilir. Ama kopyalama içteki listeleri değiştirilemez yapmaz.
• D yanlış: append çağrısı copy üzerinden yapıldığı için eklemenin dış listeye gittiği sanılabilir. Ama ekleme dış listeye değil, ilk iç listeye yapılır.
• E yanlış: append yeni bir liste kuruyormuş gibi okunabilir. Ama append iç listeyi sıfırlamaz; sonuna ekler.

Madde 7. Doğru: E. Sözlük üzerinde doğrudan dolaşmak anahtarları verir. (anahtar, değer) çiftleri için .items() gerekir.

• A yanlış: Her tur tek bir anahtar verir; anahtar ve değer dönüşümlü gelmez.
• B yanlış: Bu .items() davranışıdır.
• C yanlış: Sözlük for ile dolaşılabilir.
• D yanlış: Değerler için .values() yazılmalıdır.

Madde 8. Doğru: B. sorted() yeni bir liste döndürür ve kaynağı değiştirmez.

• A yanlış: None döndüren list.sort()tur; sorted() yeni liste verir.
• C yanlış: Dönüş değeri normal bir listedir ve atanabilir.
• D yanlış: ordered sıralı sonucu tutar.
• E yanlış: Bu scores.sort() çağrılsaydı olurdu; sorted() yerinde değiştirmez.

Madde 9. Doğru: D. Listeyi yerinde değiştiren metotlar None döndürür. Sıralanmış listeye scores adıyla ulaşılır.

• A yanlış: Atama geçerlidir; atanan değer Nonedır.
• B yanlış: Liste sıralanır, ama dönüş değeri liste değildir.
• C yanlış: Bu sorted(scores) sonucudur.
• E yanlış: Sıralamanın başarılı olduğunu bildiren bir değer döndürmez.

Madde 10. Doğru: C. 103 sözlükte yok. .get() anahtarı bulamayınca ikinci değeri, yani 0’ı döndürür. in anahtarı arar ve False verir.

• A yanlış: Olmayan anahtarı köşeli parantezle okumak KeyError verdiği için .get() de hata verecek gibi görünür. Ama .get() anahtar yoksa hata vermez, varsayılan değeri döndürür.
• B yanlış: .get() hata vermeden bir değer döndürünce anahtar sözlüğe eklenmiş gibi görünür. Oysa .get() sözlüğü değiştirmez, 103 hâlâ yoktur.
• D yanlış: .get() anahtarı bulamayınca None döndürür, ama yalnız ikinci değer verilmediğinde. Burada ikinci değer 0’dır.
• E yanlış: .get()’in ikinci değeri bir konum gibi okunursa sözlüğün ilk değeri beklenir. Ama sözlükte konumla erişim yoktur. İkinci değer, anahtar bulunamazsa döndürülecek varsayılandır.

Tek sayfa özet

• Liste değiştirilebilir. append(), insert(), remove(), pop() ve sort() listeyi yerinde değiştirir.
• b = a kopya almaz. İki ad aynı nesneyi gösterir ve bir addan yapılan değişiklik ötekinden de görülür.
• is iki adın aynı nesneyi gösterip göstermediğini, == değerlerin eşit olup olmadığını sorar.
• .copy() dış listeyi ayırır, içteki nesneler iki kopyada ortak kalır.
• Demet değiştirilemez, ama içindeki liste değişebilir.
• Sözlük her anahtarı bir değere bağlar. Olmayan anahtarı köşeli parantezle okumak KeyError verir. Önce in ile sorun ya da .get() kullanın.
• Sözlüğü anahtar ve değerle birlikte dolaşmak için .items() kullanılır.
• Sözlük anahtarları hashlenebilir olmalıdır. Liste anahtar olamaz.
• Küme her değeri bir kez tutar. Kümede sıra ve indeks yoktur.
• sorted() yeni liste döndürür. .sort() listeyi yerinde sıralar ve None döndürür.
• Sözlük programın her yerinden güncellenirse “stok sıfırın altına düşmesin” gibi bir kuralı korumak zorlaşır. İleride sınıf ve metot yazmamızın bir nedeni bu.

Bu bölümün kazanımları

Bu bölümü bitiren öğrenci:

• list, tuple, dict ve set arasından probleme uygun koleksiyonu seçer.
• Demetin elemanlarına yeni değer atanamadığını, ama içindeki değiştirilebilir nesnenin değişebildiğini açıklar.
• b = a sonrasında iki adın aynı nesneyi gösterdiğini tanır ve bir addan yapılan değişikliğin ötekinden de görüleceğini öngörür.
• is ile == karşılaştırmalarını birbirinden ayırır.
• copy() ile bağımsız kopya oluşturur ve sığ kopyada neyin ortak kaldığını belirler.
• Sözlükte .keys(), .values() ve .items() görünümlerini uygun durumda kullanır.
• sorted() ile .sort() arasındaki farkı dönüş değeri ve listeyi yerinde değiştirme açısından gösterir.
• Sözlükte olmayan bir anahtarı in ya da .get() ile hata vermeden sorgular.