Ek Çalışma — Ağ Komut Referans Kartı
Ağ komut referans kartı
Bu kart bir komut ezber listesi değildir. Önce hangi teknik soruya cevap aradığınızı belirleyin, sonra o soruya uygun aracı seçin. Komut çıktısındaki bütün satırları ezberlemek yerine, karar vermek için gereken kanıtı bulun.
Belirsiz bir ağ sorununda başlangıç için şu sıra yararlıdır:
fiziksel bağlantı → IP/prefix → gateway → uzak IP → DNS → uygulama/hizmet
Bir adımda yeterli kanıt elde etmeden sonraki ayarları rastgele değiştirmeyin.
| Ne öğrenmek istiyorum? | Linux | Windows |
|---|---|---|
| Arayüzümün IP adresi ve prefix’i ne? | ip addr |
ipconfig |
| Varsayılan ağ geçidim / rotam ne? | ip route |
route print veya ipconfig |
| Hangi DNS sunucusunu kullanıyorum? | resolvectl status veya nmcli dev show |
ipconfig /all |
| Yerel ağda hangi IP–MAC eşleşmeleri görülüyor? | ip neigh |
arp -a |
| Gateway’e erişebiliyor muyum? | ping <gateway> |
ping <gateway> |
| DNS kullanmadan uzak bir IP’ye erişebiliyor muyum? | ping 1.1.1.1 |
ping 1.1.1.1 |
| Bir alan adı çözümleniyor mu? | dig example.com veya getent hosts example.com |
nslookup example.com |
| Hedefe giderken hangi ara router’lar görünüyor? | traceroute example.com |
tracert example.com |
| Bir web hizmeti HTTP düzeyinde yanıt veriyor mu? | curl -I https://example.com |
curl.exe -I https://example.com |
| Açık TCP bağlantılarım neler? | ss -tn |
netstat -an |
| Çevredeki Wi-Fi ağları/BSSID’ler neler? | nmcli dev wifi list |
netsh wlan show networks mode=bssid |
| Ağ arayüzünün link durumu ne? | ip link show |
PowerShell: Get-NetAdapter |
Aynı sorunun Linux ve Windows karşılığı birebir aynı çıktı biçimini vermez. Bu derste amaç komut ekranını ezberlemek değil, hangi komutun hangi soruyu cevapladığını bilmektir. macOS kullanıyorsanız çoğu durumda ifconfig, route -n get default, arp -a, ping, traceroute, dig ve curl aynı kanıt zincirinde kullanılabilir.
Yapılandırmayı değiştiren komutlar
Aşağıdaki işlemler yalnızca neyi test ettiğinizi biliyorsanız kullanılmalıdır:
| Amaç | Linux | Windows |
|---|---|---|
| DHCP yapılandırmasını yenilemek | Ağ yöneticisine göre değişir; ör. NetworkManager’da bağlantıyı yeniden etkinleştirme | ipconfig /release ardından ipconfig /renew |
| DNS önbelleğini temizlemek | Dağıtım/resolver’a göre değişir | ipconfig /flushdns |
ipconfig /release bağlantıyı geçici olarak keser. Ders sırasında sunum bilgisayarında veya kurum ağında yalnız “belki düzelir” düşüncesiyle çalıştırmayın.
Hızlı teşhis örneği
Şu kanıtlar varsa:
IP/prefix : var
Gateway ping : başarılı
1.1.1.1 ping : başarılı
nslookup example.com: başarısız
öncelikli şüphe DNS çözümlemesidir. Bu durumda kablo değiştirmek veya gateway’i rastgele düzenlemek, eldeki kanıtla uyumlu değildir.
Yazdırma / PDF kullanımı
Bu sayfa tek sayfalık başvuru kartı olarak tasarlanmıştır. Tarayıcınızdan Yazdır → PDF olarak kaydet seçeneğini kullanabilirsiniz. Gerekirse yatay yönlendirme seçin, ölçeği yaklaşık %90–100 tutun ve tarayıcının üstbilgi/altbilgilerini kapatın.
Öğrenciden komut sözdizimini ezberlemesini istemek yerine “hangi soruyu hangi araçla sınarsın?” ve “çıktı hangi olasılığı güçlendirir?” türü soruları tercih edin. Kartın yapısı da bu düşünme biçimini destekler.