3 Ethernet, kablolar ve fiziksel bağlantı

Bu bölümün videosu

Geçen hafta switch’in her çerçeveyi hedefin bulunduğu porta gönderdiğini ve bunun için bir MAC adres tablosu tuttuğunu gördük. Bu hafta bir basamak aşağı iniyoruz: kabloya, konnektöre ve kablodaki sinyale. Ethernet, kablolu yerel ağlarda kullanılan teknoloji ailesidir (Dordal 2023). Hangi kablonun kullanılacağını, sinyalin kabloda nasıl taşınacağını ve çerçevelerin hangi adreslerle gönderileceğini Ethernet belirler. Bölümün sonunda switch’in o tabloyu nasıl doldurduğuna da bakacağız.

Ethernet, kablo türleri, MAC adresi, PoE ve fiziksel bağlantı sorunlarının özeti.

Bu haftanın kapsamı

Sınavda sorulur: Ethernet’in görevi; MAC adresi ile IP adresinin farkı; broadcast MAC FF:FF:FF:FF:FF:FF; switch’in kaynak MAC’ten öğrenmesi; bakır kablo kategorileri ve taşıdıkları hız; 100 m kuralının 5 + 90 + 5 modeli; link ışığının ne kanıtladığı; PoE’de port sayısı ile toplam güç bütçesinin ayrılması.

Sınav dışı (bilgi amaçlı): ayrıntılı RJ45 sonlandırma prosedürü; kablo testerindeki open/short/miswire/split pair terimlerini ezberlemek; fiber konnektör bakımı ve renk kodları; auto-negotiation’ın ayrıntılı duplex analizi.

3.1 Kabloyu taktın: veri karşıya gidene kadar neler yolunda olmalı?

Bilgisayarını kabloyla switch’e bağladın ve aynı ağdaki yazıcıya bir dosya göndereceksin. Dosyanın ilk parçası yazıcıya ulaşana kadar nelerin yolunda gitmesi gerekir?

Okumaya devam etmeden önce aklına gelenleri bir liste olarak yaz. Teknik terim bilmen gerekmiyor: “kablo takılı olmalı” da listeye girer.

Bölümdeki dört vaka bu listedeki maddeleri tek tek sınıyor ve listende olmayan birkaç maddeyi de ekliyor. Bölümün sonunda listeye döneceğiz.

3.2 Vaka 1: Kablo takılı, link ışığı yok

Kablo        : her iki uçta da takılı görünüyor
Switch portu : link ışığı yanmıyor
Bilgisayar   : "Media disconnected"

3.2.1 Kanıt ne söylüyor

“Kablo takılı” bir gözlemdir, bağlantının kurulduğunu kanıtlamaz. Kanıt, kablonun iki ucundaki link ışığıdır: switch portunun ya da ağ kartının yanında, bağlantı kurulunca yanan küçük ışık. Işık yanıyorsa iki uç arasında sinyal vardır. Yanmıyorsa fiziksel bağlantı yoktur; kablonun takılı görünmesi bunu değiştirmez. Konnektör tam oturmamış, kablo içten kopmuş, port arızalı ya da karşı uç kapalı olabilir. Windows da aynı şeyi söyler: ipconfig çıktısında o kartın altında Media disconnected yazar.

Link yokken IP adresine, DNS’e ya da tarayıcıya bakmak sana yeni bir şey söylemez. 4. haftada katmanları incelerken en alttan başlamamızın nedeni de bu.

Olasılıkları şu sırayla daralt:

Kablo iki uçta da tam oturmuş mu? (Tık sesi gelene kadar)
İki uçta da link ışığı var mı?
Bilinen sağlam bir kabloyla sonuç değişiyor mu?
Başka bir portta sonuç değişiyor mu?
Link kuruldu → artık IP yapılandırmasına geçilebilir.

3. ve 4. adımda her seferinde tek bir şeyi değiştiriyorsun. Aynı anda hem kabloyu hem portu değiştirirsen hangisinin sorunlu olduğunu öğrenemezsin.

Işığın rengi üreticiye göre değişir

Link ışığının rengi ve yanıp sönme biçimi üreticiden üreticiye farklıdır. Hangisinin ne demek olduğu cihazın belgelerinde yazar. Rengi ezberlemen gerekmez. Şunu bilmen yeter: ışık hiç yanmıyorsa iki uç arasında sinyal yoktur.

3.3 Vaka 2: Link var ama bağlantı kararsız

Link ışığı : yanıyor
Belirti    : bağlantı zaman zaman kopuyor, hız beklenenin altında
Ölçüm      : kablo güzergâhı yaklaşık 120 m

3.3.1 Kanıt ne söylüyor

Link ışığı yanıyor, yani sinyal var. Ama sinyalin olması hattın sağlıklı olduğunu kanıtlamaz. Bu vakada belirleyici olan kablonun uzunluğu.

Bakır Ethernet için sık duyulan “100 metre” sınırı, yapısal kablolamada (binadaki sabit hatlar, prizler ve bunlara takılan kısa kablolar) toplam kanal uzunluğudur. Kanal, iki cihaz arasındaki yolun tamamıdır. Sınırı parçalarıyla şöyle düşün:

5 m patch kablo + 90 m kalıcı hat + 5 m patch kablo = 100 m

Patch kablo, cihazı prize ya da panele bağlayan kısa kablodur. Kalıcı hat ise duvarın ya da tavanın içinden geçen sabit kablodur. Duvardaki sabit hattı 100 m yapıp iki uca ayrıca patch kablo eklersen toplam sınırı aşar. Bu bir planlama hatasıdır.

Sınır aşıldığında bağlantı tamamen kesilmeyebilir

En yanıltıcı durum budur. Mesafe aşıldığında hat çoğu zaman “çalışıyor gibi” görünür: hız düşer, kaybolan veri yeniden gönderilir, bağlantı ara ara kopar. Bu yüzden “ışık yanıyor, kablo iyidir” sonucuna varamazsın. Hattı baştan sınırın içinde planla.

3.3.2 Kablo kategorileri

Uzunluğun yanında kablonun kategorisi de hattın ne kadar hızlı çalışabileceğini belirler. Kategori, kablonun hangi hız için üretildiğini söyler ve kablonun dış kılıfında yazar. Bugün en sık üç kategoriyle karşılaşırsın:

Kategori	1 Gbps	10 Gbps	Nerede görürsün
Cat5e	100 m kanal içinde	Standartta tanımlı değil	Evlerde ve eski binalarda çok yaygın
Cat6	100 m kanal içinde	Yaklaşık 55 m’ye kadar	Yeni ofis kurulumlarında
Cat6A	100 m kanal içinde	100 m kanal içinde	10 Gbps hedeflenen kurumsal ağlarda

Gigabit için Cat5e yeterlidir. 10 Gbps’i 100 m’de taşımak için Cat6A gerekir.

Kablonun üstünde Cat6 yazması, hattın Cat6 hızında çalışacağını garanti etmez. Hattın gerçek hızını uzunluk, konnektörün kabloya nasıl takıldığı, ortam ve cihaz portları birlikte belirler. Daha yüksek kategori de 100 m sınırını kaldırmaz: bu vakadaki 120 m’lik hat Cat6A kabloyla çekilse de sınırı aşar.

3.4 Vaka 3: Access point’ler rastgele yeniden başlıyor

Switch  : 8 PoE portlu, toplam PoE güç bütçesi 65 W
Bağlı   : 6 access point, her biri en fazla 20 W
Belirti : AP'ler dönüşümlü olarak yeniden başlıyor

3.4.1 Kanıt ne söylüyor

Geçen hafta kurumlardaki AP’lerin elektriğini çoğu zaman switch’ten, veriyle aynı kablodan aldığını söylemiştik. Bu vakadaki AP’ler de öyle bağlı. Port sayısı yeterli: 8 port var, 6 cihaz bağlı. Ama güç yetmiyor:

6 × 20 W = 120 W  gerekli
             65 W  mevcut bütçe

Power over Ethernet (PoE), Ethernet kablosu üzerinden veriyle birlikte elektrik gücü de taşır. Access point, IP kamera ve VoIP telefon gibi cihazlarda yaygındır. PoE planlarken iki ayrı soruyu cevaplaman gerekir. Bu vakadaki hata ikisini karıştırmaktan doğuyor:

Switch’te yeterli sayıda PoE portu var mı?
Switch’in toplam güç bütçesi cihazların ihtiyacını karşılıyor mu?

Bütçe aşıldığında switch bazı portları besleyemez ve cihazlar sırayla düşüp yeniden başlar. Belirtinin “rastgele” görünmesinin nedeni bu.

Güç sınıflarını tanımak için yaklaşık üst değerler:

Standart	Yaygın ad	PSE tarafında yaklaşık üst güç
IEEE 802.3af	PoE	15 W
IEEE 802.3at	PoE+	30 W
IEEE 802.3bt Type 3	PoE++	60 W
IEEE 802.3bt Type 4	PoE++	90 W

PSE (power sourcing equipment), gücü veren cihazdır; bu vakada switch. Bir cihazın gerçekte ne kadar güç çektiğini ve switch’in ne kadar verebildiğini modelin belgelerinden öğren. Tablodaki değerler yalnızca sınıfları tanıman için.

3.5 Vaka 4: Yeni takılan cihaz nasıl konuşmaya başlıyor?

Switch : yeni açıldı, MAC adres tablosu boş
PC-A   : port 1'e bağlı, PC-B'ye veri gönderecek
PC-B   : port 5'e bağlı, henüz hiç veri göndermedi

Switch iki bilgisayarı da tanımıyor. PC-A’nın ilk çerçevesi PC-B’ye nasıl ulaşır? Cevap için önce MAC adresinin kendisine bakalım.

3.5.1 MAC adresi

Bir Ethernet ya da Wi-Fi arayüzünün yerel ağda kullandığı adres MAC adresidir. 48 bittir ve altı byte olarak yazılır. Her byte iki hexadecimal (16’lık tabanda, 0–9 ve A–F) haneyle gösterilir:

3C:52:82:1A:7F:90

MAC adresi ile IP adresi farklı işler görür:

	MAC adresi	IP adresi
Nerede geçerli	Yalnız aynı yerel ağda	Ağlar arasında da
Neye bağlı	Ağ kartına	Cihazın bağlandığı ağa; ağ değişince değişir
Kim bakar	Switch, çerçeveyi porta gönderirken	Router, paketi başka bir ağa iletirken
Örnek	`3C:52:82:1A:7F:90`	`192.168.20.45`

Bu ayrımı 9. haftada ARP konusunda yeniden kullanacağız.

3.5.2 Broadcast MAC

PC-A, PC-B’nin IP adresini biliyor ama MAC adresini bilmiyor. Çerçeveyi kime göndereceğini bilmeyen cihaz, yerel ağdaki herkese ulaşan özel bir adres kullanır:

FF:FF:FF:FF:FF:FF

Bu adresin anlamı “bu yerel ağdaki herkes”tir; buna broadcast denir. PC-A bu adresle “Bu IP adresi kimin?” diye sorar, adresin sahibi olan PC-B cevap verir.

3.5.3 Switch nasıl öğrenir?

Switch, gelen her çerçevenin kaynak MAC adresine bakar ve onu çerçevenin geldiği portla eşleştirir. Vakadaki iki çerçeve tabloyu şöyle doldurur:

1. PC-A'nın sorusu port 1'den gelir, hedefi FF:FF:FF:FF:FF:FF.
   Switch öğrenir   : Port 1 → PC-A
   Switch gönderir  : port 1 dışındaki bütün portlara (broadcast)

2. PC-B'nin cevabı port 5'ten gelir, hedefi PC-A.
   Switch öğrenir   : Port 5 → PC-B
   Switch gönderir  : yalnız port 1'e (PC-A'nın yerini artık biliyor)

Vaka 4’ün cevabı bu: switch’e kimse bir şey tanıtmıyor, switch cihazlar konuştukça öğreniyor. Bundan sonra PC-A ile PC-B arasındaki çerçeveler yalnız port 1 ile port 5 arasında gider.

Hedef MAC tabloda yoksa switch broadcast’te yaptığını yapar: çerçeveyi geldiği port dışındaki bütün portlara gönderir. Cevap geldiğinde o cihazı da öğrenmiş olur.

Bunu neden şimdi öğreniyoruz?

9. haftada iki şey göreceğiz: cihaz IP yapılandırmasını DHCP ile alacak ve ağ geçidinin MAC adresini ARP ile bulacak. İkisinde de cihaz hedefi henüz bilmez ve işe broadcast ile başlar. PC-A’nın “Bu IP adresi kimin?” sorusu da aslında bir ARP sorusu. 9. haftayı anlamak için bu haftaki FF:FF:FF:FF:FF:FF adresini bilmen gerekir.

3.6 Bilgi amaçlı: sahada karşına çıkacaklar

Aşağıdakiler sınavda sorulmaz. Sahada işine yarayacağı için kısaca değiniyoruz:

Kablo hazırlama üç adımdır: soy (dış kılıfı uygun uzunlukta aç), sırala (iletkenleri kullanılan standarda göre diz), sık (konnektörü uygun penseyle sonlandır). Dikkat: renkler doğru sırada görünse bile konnektör iyi sonlandırılmamış olabilir. Bükümün fazla açılması ya da iletkenin pine tam oturmaması gözle fark edilmeyen sorunlara yol açar.

Kablo testi bu yüzden gerekir: sonlandırmayı gözle değil, ölçümle doğrularsın. Testerin ekranındaki terimleri ezberlemen gerekmez. Testerin her teli tek tek ölçtüğünü bilmen yeter.

Fiber elektriksel sinyal yerine ışık taşır. Single-mode uzun mesafelerde, multi-mode bina içi kısa bağlantılarda yaygındır. Kılıf renkleri ipucu verebilir ama tek başına kesin kanıt değildir. Etikete, transceiver’a (ışığı gönderip alan modül) ve cihaz belgelerine birlikte bakılır.

Auto-negotiation: iki uçtaki arayüzler hız ve duplex (verinin aynı anda iki yönde mi, sırayla mı gideceği) ayarında genellikle kendi aralarında anlaşır. Bugünkü ağlarda olağan olan budur. İki uçta birbirini tutmayan elle yapılmış ayarlar sorun çıkarabilir.

3.7 Soruya dönelim: neler yolunda olmalı?

Bölümün başında, kabloyu taktıktan sonra verinin karşıya ulaşması için nelerin yolunda olması gerektiğini sormuştuk. Dört vaka listeyi şöyle tamamlıyor:

Yolunda olmalı	Neye bakarak anlarsın	Nerede gördük
İki uç arasında sinyal var	Link ışığı yanıyor; `ipconfig` `Media disconnected` demiyor	Vaka 1
Hat sağlıklı	Bağlantı kopmuyor, hız beklenen düzeyde; kanal 100 m’yi aşmıyor, kategori hıza uygun	Vaka 2
Kablodan beslenen cihaz yeterli güç alıyor	Switch’in toplam PoE bütçesi cihazların toplam ihtiyacını karşılıyor	Vaka 3
Switch çerçeveyi doğru porta gönderiyor	Switch göndereni kaynak MAC adresinden öğreniyor; hedefi bilmeyen cihaz broadcast ile soruyor	Vaka 4

Listende “kablo takılı olmalı” varsa doğru bir madde yazmışsın. Ama o madde tek başına bir şey kanıtlamaz: kablo takılıyken de link ışığı yanmayabilir (Vaka 1). Işık yanıyorsa bu kez hattın uzunluğuna ve kategorisine bakarsın (Vaka 2).

Tablonun ilk üç satırı fiziksel bağlantıyla, sonuncusu MAC adresleriyle ilgili. Ethernet’in görevi bu ikisini birlikte yürütmek: kablo üzerinden sinyali taşımak ve çerçeveyi MAC adresiyle doğru cihaza ulaştırmak. 4. haftada bu basamakları katmanlara ayıracağız.

3.8 Ekranda ne gördük

Derste sınıf bilgisayarında iki komut çalıştırılır; derse gelemeyenler için aynı çıktı burada. Terminali nasıl açacağın 1. haftanın “Ekranda ne gördük” kısmında yazıyor. Vaka 1’i görmek için kablo çıkarman gerekmez. Bilgisayarında kullanılmayan bir Ethernet girişi varsa ipconfig /all o kart için Media disconnected yazar:

> ipconfig /all

Ethernet adapter Ethernet:
   Media State . . . . . : Media disconnected     ← Vaka 1: bu kartta link yok
   Physical Address. . . : 3C-52-82-1A-7F-90      ← kablolu kartın MAC adresi

Wireless LAN adapter Wi-Fi:
   Physical Address. . . : 70-9C-D1-4B-22-E8      ← Wi-Fi kartının MAC adresi
   IPv4 Address. . . . . : 192.168.20.45
   Default Gateway . . . : 192.168.20.1

> arp -a                                          ← bilgisayarın bildiği yerel MAC adresleri
  Internet Address      Physical Address      Type
  192.168.20.1          a0-1b-2c-3d-4e-5f     dynamic   ← router'ın MAC adresi
  192.168.20.255        ff-ff-ff-ff-ff-ff     static    ← broadcast MAC

Çıktıda bu haftanın üç konusu var. Ethernet kartında link olmadığı için o kartta IP adresi satırı bile yok. Vaka 1’deki gibi, bu kart için IP’ye bakmanın anlamı yok. Bağlı bir kartta Media State satırı hiç görünmez. Her kartın kendi MAC adresi var: aynı bilgisayarın kablolu ve kablosuz kartı farklı adres taşır. Windows MAC adresini iki nokta yerine tireyle yazar, adres yine aynıdır.

arp -a, bilgisayarın aynı ağda konuştuğu cihazların IP ve MAC adreslerini listeler. Bu tabloyu switch değil, bilgisayarın kendisi tutar. Son satırdaki ff-ff-ff-ff-ff-ff, Vaka 4’teki broadcast adresidir. ARP’a 9. haftada döneceğiz.

3.9 Sınav provası

Önce kendi cevabını seç; sonra cevap anahtarında her şıkkın neden doğru veya yanlış olduğunu oku. Sınav maddeleri bu mantıkla yazılır.

Madde 1. Bir bilgisayarda kablo her iki uçta takılı görünüyor, ancak switch portunda link ışığı yanmıyor. İlk yapılacak en makul iş hangisidir?

A. DNS sunucusunu 8.8.8.8 olarak değiştirmek
B. Bilgisayara elle sabit bir IP adresi vermek
C. Switch’i kapatıp açarak yeniden başlatmak
D. Tarayıcının önbelleğini ve çerezlerini temizlemek
E. Kabloyu bilinen sağlam bir kabloyla değiştirmek

Madde 2. Bir hat üzerinde link ışığı yanıyor ancak bağlantı ara ara kopuyor ve hız beklenenin altında. Kablo güzergâhı yaklaşık 120 m. En güçlü hipotez hangisidir?

A. Kablo kategorisi Cat6A’ya yükseltilmelidir
B. Link ışığı yandığına göre fiziksel katman kesinlikle sağlıklıdır
C. Kablo hiç bağlı değil
D. Kanal uzunluğu standart sınırı aştığı için hat kararsız çalışıyor
E. Sorun kesinlikle DNS’tedir

Madde 3. MAC adresi ile IP adresi arasındaki temel fark nedir?

A. İkisi aynı işi yapar, yalnız yazım biçimleri farklıdır
B. MAC yerel bağlantı düzeyinde, IP ağlar arası mantıksal adreslemede kullanılır
C. MAC yalnız kablosuz ağlarda, IP yalnız kablolu ağlarda kullanılır
D. MAC ağ yapılandırmasına göre sürekli değişir, IP sabittir
E. MAC 32 bit, IP 48 bittir

Madde 4. Broadcast MAC adresi hangisidir?

A. 255.255.255.255
B. FF:FF:FF:FF:FF:FF
C. 00:00:00:00:00:00
D. AA:AA:AA:AA:AA:AA
E. fe80::/10

Madde 5. Yeni takılan bir cihaz, hedefin MAC adresini henüz bilmiyorken ilk mesajını nasıl gönderir?

A. Broadcast adresini kullanarak yerel ağdaki herkese sorar
B. ISP’den hedefin MAC adresini ister
C. Rastgele bir MAC adresi deneyerek bulmaya çalışır
D. Switch’in MAC tablosunu okuyup hedefi bulur
E. Yönetici cihazı switch’e tanıtmadan mesaj gönderemez

Madde 6. Bir switch, bir MAC adresinin hangi portta olduğunu neye bakarak öğrenir?

A. DHCP sunucusundan tabloyu indirerek
B. Bağlı cihazların ARP tablolarını toplayarak
C. Gelen paketin hedef IP adresine bakarak
D. Yöneticinin porta göre elle girdiği listeden
E. Gelen çerçevenin kaynak MAC adresine bakarak

Madde 7. 100 m bakır Ethernet sınırını 5 m + 90 m + 5 m biçiminde düşünmek neden yararlıdır?

A. Patch kablolarının kalıcı hattan farklı kategoride olabileceğini gösterir
B. Kablonun kategorisini belirlemeye yarar
C. Sınırın patch kabloları dâhil toplam kanal için geçerli olduğunu gösterir
D. Her patch kablonun en az 5 m olması gerektiğini gösterir
E. Kalıcı hattın en fazla 100 m olabileceğini gösterir

Madde 8. 12 PoE portu olan bir switch, 12 access point’i mutlaka besleyebilir mi?

A. Hayır; PoE yalnız 8 porta kadar çalışır
B. Evet; PoE standardı her porta tam güç garanti eder
C. Hayır; switch’in toplam güç bütçesi de yetmelidir
D. Evet; PoE portu bulunan switch sınırsız güç sağlar
E. Evet; port sayısı yeterliyse güç de yeterlidir

Madde 9. 1 Gbps’lik bir yerel ağda 100 m kanal içinde yaygın olarak kullanılan kablo kategorisi hangisidir?

A. Single-mode fiber
B. Cat6A
C. Koaksiyel kablo
D. Cat5e
E. Cat3

Cevaplar ve gerekçeler

Madde 1. Doğru: E. Link ışığı yoksa fiziksel bağlantı kurulmamıştır. Bilinen sağlam bir kabloyla denemek yalnız kabloyu değiştirir. Sonucun değişip değişmediğine bakmak, sorunun kablodan olup olmadığını en az zahmetle ayırır.

A yanlış: İnternet sorunlarında sık önerilen bir refleks olduğu için cazip görünür. Ama fiziksel bağlantı kurulmamışken isim çözmeye sıra hiç gelmez.
B yanlış: IP ayarları en çok bilinen ağ ayarı olduğu için ilk akla gelir. Ama sinyal yokken IP ayarlarıyla oynamak hiçbir şey kanıtlamaz; üstelik çalışan ayarları bozabilir.
C yanlış: Yeniden başlatmak birçok arızayı giderdiği için güvenli bir ilk adım gibi görünür. Ama bütün portları etkiler; tek porttaki bir belirti için en küçük adım bu değildir.
D yanlış: Sayfalar açılmayınca tarayıcıyı temizlemek alışkanlık hâline gelmiştir. Oysa alt katman kopukken en üst katmanla uğraşmak boşa emektir.

Madde 2. Doğru: D. Link ışığı sinyalin varlığını gösterir, hattın kaliteli olduğunu değil. 120 m standart kanal sınırını aşar; ara ara kopma ve düşük hız bu durumda beklenen belirtilerdir.

A yanlış: Daha yüksek kategori sinyal kalitesine yardım eder ama kanal uzunluğu sınırını kaldırmaz.
B yanlış: Sorunu yaratan yanlış çıkarım budur: ışık hattın sağlıklı olduğunu değil, yalnız sinyal olduğunu kanıtlar.
C yanlış: Bağlı olmasaydı link ışığı yanmazdı.
E yanlış: Bağlantı sorunlarında DNS sık suçlandığı için akla gelir. Ama DNS yalnız adları adreslere çevirir; ara ara kopmaya ve düşük hıza yol açmaz.

Madde 3. Doğru: B. MAC aynı yerel bağlantı içindeki teslimde kullanılır; IP ağlar arasında adresleme yapar.

A yanlış: Farklı katmanlarda farklı işler yaparlar.
C yanlış: MAC hem kablolu hem kablosuz arayüzlerde vardır; IP de her ikisinde kullanılır.
D yanlış: İlişki ters: IP yapılandırmaya göre değişir, MAC arayüzle ilişkilidir.
E yanlış: Değerler yer değiştirmiş: MAC 48 bit, IPv4 ise 32 bittir.

Madde 4. Doğru: B. Ethernet’te “bu yerel ağdaki herkes” anlamına gelen broadcast MAC adresidir.

A yanlış: Bu bir IPv4 broadcast adresidir, MAC adresi değil. Farklı katmanların adreslerini karıştırmak en sık yapılan hatadır.
C yanlış: Tümü sıfır olan adres broadcast değildir.
D yanlış: Örnek bir MAC adresidir, özel anlamı yoktur.
E yanlış: Bu bir IPv6 link-local bloğudur, MAC adresi değildir.

Madde 5. Doğru: A. Hedefin adresi bilinmiyorken broadcast kullanılır. DHCP ve ARP’ın ikisi de bu şekilde başlar.

B yanlış: MAC adresleri yalnız yerel ağda geçerlidir; ISP yerel ağdaki adresleri bilemez.
C yanlış: Ethernet’te böyle bir yöntem yoktur; deneme yanılmayla adres aranmaz.
D yanlış: İstemci switch’in tablosuna erişemez; tabloyu switch kendi gözlemiyle kurar.
E yanlış: Ethernet’te elle tanıtma gerekmez; switch kendi öğrenir.

Madde 6. Doğru: E. Switch, gelen çerçevenin kaynak MAC adresini giriş portuyla eşleştirir. Tablosunu kendisi kurar; cihazlar konuştukça öğrenir.

A yanlış: DHCP ağdaki cihazları tanıyan bir hizmet olduğu için tabloyu verdiği düşünülebilir. Oysa DHCP adres dağıtır, MAC tablosu dağıtmaz.
B yanlış: ARP da IP’yi MAC’e bağladığı için switch’in tablosuyla karıştırılır. Ama ARP istemci tarafında çalışır; switch tabloyu kendi gözlemiyle kurar.
C yanlış: IP adresi en tanıdık adres olduğu için her kararda kullanıldığı sanılır. Ama IP’ye bakmak router’ın işidir; switch Katman 2’de çalışır.
D yanlış: Kurumsal switch’lerde elle yapılan ayarlar olduğu için akla yatkın gelir. Ama switch tabloyu kendiliğinden öğrenir.

Madde 7. Doğru: C. 100 m sınırı patch kabloları dâhil toplam kanal içindir; model bu toplamı parçalarıyla gösterir.

A yanlış: Model uzunluk bütçesini anlatır, kategori seçimini değil.
B yanlış: Uzunluk modeli ile kategori ayrı konulardır.
D yanlış: 5 m yaygın bir örnek değerdir, alt sınır değil.
E yanlış: Kalıcı hat 100 m yapılırsa patch kablolarla toplam sınırı aşar; kalıcı hat için pratik hedef 90 m’dir.

Madde 8. Doğru: C. Port sayısı ile toplam PoE güç bütçesi iki ayrı kısıttır. Bütçe yetmezse switch bazı portları besleyemez.

A yanlış: Küçük PoE switch’ler sık sık 8 portlu satıldığı için bu sayı akılda kalır. Ama böyle bir port sayısı sınırı yoktur.
B yanlış: Standart port başına güç sınıfları tanımladığı için bir garanti varmış gibi durur. Ama switch’in toplam bütçesini garanti etmez.
D yanlış: Switch prize takılı olduğu için gücün tükenmeyeceği sanılır. Oysa switch’in toplam güç bütçesi sonludur.
E yanlış: Her porttan güç çıktığı için port sayısı yeterli bir ölçü gibi görünür. En sık yapılan planlama hatası budur: port sayısını güç bütçesiyle aynı şey saymak.

Madde 9. Doğru: D. Cat5e, 100 m kanal içinde Gigabit Ethernet için yaygın bir seçimdir.

A yanlış: Fiber hızlı bağlantıyla anıldığı için akla gelir. Ama fiber bir bakır kategorisi değildir; single-mode çoğunlukla binalar arası uzun mesafede kullanılır.
B yanlış: Cat6A da Gigabit taşıdığı için doğru gibi görünür. Ama 10 Gbps için seçilen kategoridir; Gigabit için yaygın ve yeterli seçim Cat5e’dir.
C yanlış: Kablo TV ve bazı internet hatlarında görüldüğü için tanıdıktır. Ama güncel Ethernet yerel ağlarında bükümlü çift bakır kablo kullanılır.
E yanlış: Eski telefon hatlarında hâlâ görüldüğü için tanıdık gelebilir. Ama Cat3 çok daha düşük hızlar için üretilmiştir; Gigabit taşımaz.

3.10 Tek sayfa özet

“Kablo takılı” kanıt değildir. İlk kanıt link ışığıdır.
Link ışığı sinyalin varlığını kanıtlar, hattın sağlıklı olduğunu kanıtlamaz.
Daraltırken her seferinde tek şeyi değiştir: önce kabloyu, sonra portu.
Bakır Ethernet kanal sınırı 100 m ve bu toplamdır: 5 + 90 + 5.
Sınır aşıldığında bağlantı kesilmeyebilir; yavaşlar ve kararsızlaşır. En yanıltıcı durum budur.
Gigabit için Cat5e yeterlidir; 10 Gbps’i 100 m’de Cat6A taşır. Yüksek kategori uzunluk sınırını kaldırmaz.
PoE’de iki ayrı kısıt vardır: port sayısı ve toplam güç bütçesi.
MAC yalnız yerel ağda geçerlidir, IP ağlar arasında da geçerlidir.
Switch, gelen çerçevenin kaynak MAC adresinden öğrenir. Bilmediği hedefe giden çerçeveyi geldiği port dışındaki bütün portlara gönderir.
FF:FF:FF:FF:FF:FF broadcast MAC’tir. Hedefi bilmeyen cihaz işe bununla başlar (9. haftada DHCP ve ARP).

3.11 Bu bölümün kazanımları

Bu bölümü bitiren öğrenci:

Link ışığının neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını yorumlar.
MAC adresi ile IP adresinin farklı işlerini açıklar.
Broadcast MAC adresini tanır ve ne zaman kullanıldığını açıklar.
Switch’in hangi cihazın hangi portta olduğunu kaynak MAC adresinden öğrendiğini açıklar.
100 m kanal sınırını 5 + 90 + 5 modeliyle uygular.
PoE’de port sayısı ile toplam güç bütçesini ayırt eder.
Kablo kategorilerini taşıdıkları hıza göre ayırt eder.

Kaynakça

Dordal, Peter L. 2023. An Introduction to Computer Networks. Release 2.0.11. https://intronetworks.cs.luc.edu/current2/html/.